الشيخ محمد تقي بهجت
39
جامع المسائل ( فارسي )
كه سن حائض است ، عده اش سه ماه است به نحو متقدّم در رعايت اسبق از سه قرء و سه ماه . و يائسهء غير مسترابه ، و غير بالغه به نه سال ، عده ندارند اگر چه دخول به آنها شده باشد ، چنانچه گذشت . و ميزان در موضوع حكم مسترابه ، تأخر حيض از سه ماه است اگر چه به قليل باشد كه اعتداد به سه ماه مىنمايد ، و تقدم بر سه ماه اگر چه به قليل باشد كه اعتداد به اقراء مىنمايد . و حد يأس در قرشيه و نبطيه و غير آنها گذشت بيان آن در كتاب « طهارت » . عدّهء شابّهء مستقيمة الحيض و در خصوص شابّهء مستقيمة الحيض اگر بعد از طلاق در سه ماه ، يك دفعه حيض ديد بعد از آن نديد ، مروى است كه صبر مىنمايد تا نه ماه از طلاق ، يعنى براى دفع احتمال حمل ، بعد سه ماه ديگر را عده مىگيرد يا آن كه به وضع حمل كه ظاهر باشد ، عده او منقضى مىشود ، پس از آن ازدواج مىنمايد اگر خواست و عمل به آن مشهور و در موضوع خاص كه حره است ، احوط است ، و در غير آن عمل به قاعدهء اسبقيت اقراء يا سه ماه مىشود با ملاحظه فرق بين حره و امه در اقراء و در شهور . و اين قسم كه سه ماه متصل به طلاق حيض نمىبيند مخصوص به اسم « مسترابة الحمل » است ، و غير اين به اسم « مسترابة الحيض » . ديدن حيض بعد از طلاق و يائسه شدن اگر بعد از طلاق يك مرتبه حيض ديد پس به سن يأس رسيد ، اكمال مىنمايد عده را بعد از يك حيض به دو ماه ؛ و همچنين اگر دو مرتبه حيض ديد پس يائسه شد ، اكمال به يك ماه مىنمايد . اگر بعد از طلاق به يك لحظه يا بيش از آن به يأس رسيد ، احوط اعتداد به سه ماه يا تكميل سه ماه است اگر عده اش سه ماه بوده . اگر مستقيمة الحيض مبتلى به استمرار خون شد ، رجوع به عادت سابقه مىنمايد و با آن ، انقضاى عدّه تشخيص داده مىشود ؛ و اگر عادت نداشت مبتدئه يا مضطربه يا ناسيه بود ، به صفات مراجعه مىنمايد و تشخيص حيض و انقضاى عدّه مىنمايد . و اگر به اين وسيله امتياز نبود و تشخيص ممكن نشد ، رجوع به عادت زنهاى خودش