ترك صبر در آن زمان است براى آن مال يا براى پيدا شدن رقبه اگر مال دارد يا براى روزه دو ماه اگر مال مطلقاً ندارد . اگر در وسط صوم قادر بر عتق شود و مانند آن 7 - اگر عاجز از عتق در مرتّبه ، داخل در صوم شد اگر چه قدرى از روز باشد ، پس از آن متمكَّن از عتق شد ، تعيّن ندارد بر او عتق ، بلكه مىتواند ادامهء صوم دو ماه بدهد ، اگر چه احوط و افضل عتق است . و همچنين اگر عاجز از صيام شد و داخل در اطعام شد و در اثناء متمكَّن شد از صيام ، جواز تكميل اطعام ، خالى از وجه نيست ؛ و احوط اختيار صيام است . و سقوط حكم عتق به واسطهء شروع در صوم ، مراعى به اكمال صوم است ؛ پس اگر قاطعى براى تتابع آمد و قدرت بر عتق موجود بود ، اظهر وجوب عتق است قبل از شروع در صوم كه مفروض از افراد آن است ؛ بخلاف صورتى كه قدرت بر عتق منتفى شد قبل از وجوب استيناف به واسطهء قاطع ، كه حكم صوم باقى است . 8 اگر بعد از ظهار ، عتق نمود قبل از عود ، اظهر عدم اجزاء از كفاره است . 9 كفاره دفع مىشود به ولىّ طفل و مجنون نه به طفل و مجنون ؛ و در اطعام جائز است با مباشرت طفل و مجنون انجام داده شود بدون اذن ولىّ در اطعام بنا بر اظهر ؛ و اظهر اين است كه كسوه در حكم تسليم طعام است نه اطعام . عدم جواز پرداخت نفقه به واجب النفقه 10 - صرف نمىشود كفاره در واجب النفقهء مكفّر ، مثل پدر و مادر و اولاد و زن و مملوك . و غير مكفّر مىتواند كفارهء خود را به واجب النفقهء ديگرى اداء نمايد غير زوجه او و مملوك او ، اگر چه با بذل منفق ، نفقه را ، خلاف احتياط است . و اطعام مملوكِ غير ، با فقر مالك و عدم نهى مالك ، جائز و مجزى است . و دفع كفاره به واجب النفقه براى غير انفاق مثل توسعه و انفاق بر عائله خودشان جائز است ، بنا بر جواز دفع زكات براى اين جهات ، و حكم آن در كتاب زكات مذكور است .