و احوط نكشيدن فضلات است از سر « 1 » به سوى حلق . و هر گاه به فضاى دهن آب دماغ يا خلط سينه را بياورد و فرو برد ، باطل مىكند . چشيدن غذا يا جويدن آن در حال روزه س انگشتر مكيدن و طعام جويدن به جهت طفل يا مرغ و نحو آن و چشيدن نمك طعام و امثال آن ، چه صورت دارد ؟ ج سبب بطلان روزه نمىشود مادامى كه عمداً چيزى فرو نبرد ، و احوط و اوْلى ترك امور مذكوره است بدون ضرورت و حاجت ؛ و اگر بدون اختيار به حلق أو فرو رفت چيزى ، در اين موضع ، باعث بطلان روزه نمىشود . جواز مضمضه در حال صوم س مضمضه كردن از براى روزه دار و لو به جهت غير وضو باشد ، جايز است يا نه ؟ ج بلى جايز است اگر چه به جهت خنك شدن باشد « 2 » ؛ و افضل ترك آن است در غير وضو . و مستحب است كه بعد از مضمضه ، سه مرتبه آب دهن را بيندازد .

--> « 1 » ( حكم فرو بردن آب دماغ و خلط سينه ) 2 - لكن جواز آن با عدم وصول به فضاى دهان ، خالى از وجه نيست در عاديات غير صائم ، و احتياط وجوبى ، در بطلان است به ابتلاع بعد از رسيدن به فضاى دهان ، چه از سر باشد ، يا از سينه يا بصاق مجتمع كثير غير عادى . و افساد روزه از جهت اكل و شرب با الغاى خصوصيت ، غيرِ حيثيتِ اضرارِ محرّم است در مواردى كه محقّق باشد كه مربوط به صدق اكل و تناول طعام نيست كه منصرفند به سوى آن چه كه از خارج باشد و از طريق حلق به جوف برسد . « 2 » لكن اگر به غير اختيار ، آبِ مضمضه ، داخل حلق شد ، احوط وجوب قضا است در غير وضو براى فريضه و تداوى لازم در زمان صوم ، مانند وضو براى نافله يا عطش يا عبث و نحو آنها .