مسجديّت مثل ساير مصالح ، مجوّز تبديلِ وقفِ عامى باشد كه براى حاكم باشد اين گونه تغيير در وقف معيّنى از حيث زمان و مكان . بقاء مسجديت بعد از زوال و بعد از زوال آثار مسجديّت ، جائز نيست تملَّك آن و فعل ممنوع در مساجد ، مگر در « مفتوح العنوه » ، اگر مسجديّت آن به تبع آثار و ابنيه باشد و آن محل تامل است ، بلكه اطلاق آن ، محلّ منع است . نجس شدن مسجد و لزوم ازاله و تنجيس مساجد جائز نيست ، و ازاله نجاست ، واجب است بر عموم ؛ و اظهر آن است كه مئونه محتاجٌ إليها بر مُنجِّس است . و ازالهء نجاستِ ديگر در مسجد ، جائز است اگر تنجيسِ مسجد ، يا موجب هتكِ ممنوع نباشد . و در حكمِ تنجيس ، فرقى بين ظاهر و باطن مسجد و نجاست سابقه و لاحقه نيست . كيفيّت تطهير محل تخلَّى براى بناى مسجد و جائز است جعل مسجديت ، براى محل غائط و بول بعد از پوشانيدن آن محلّ با خاك پاك . و اظهر اتحاد حكم اين نجاست ، با نجاست ظاهر است در اين كه شرط جعل مسجديّت ، ازاله نيست ، بلكه ازاله ، حكم آن است ؛ و ازالهء باطن به ترتيب مذكور ، مؤدّىِ به استحالهء عين نجاست و استهلاك متنجّس به آن است ، اگر چه اولى ، ازالهء عين است به اخراج بدون عسر ؛ و احوط سبق مطلق ازاله است ، اگر چه به نحو موارات باشد در جعل مسجديّت . دفن ميّت در مسجد دفن ميّت در مسجد جايز نيست در صورت ايذا و مزاحمت مصلَّين يا تلويث باطن مسجد ؛ و در غير اين تقدير ، اظهر چنان كه مقتضاى اصل است عدم حرمت است اگر چه احوط ، ترك است .