اخراج سنگ ريزه از مسجد اخراج سنگ ريزه هاى مسجد در صورت دخول در مسجديّت و توابع آنها با بناى مسجد يا بعد از آن ، حرام است ؛ و در صورت اختصاصِ به آن ، خلاف احتياط است ، مگر آن كه مسجد از شخص و ماليّت آن ، مستغنى باشد [ كه ] مثل ساير آلات ، در مسجد ديگر صرف مىشود ، و در غير اين دو صورت ، مكروه است ، و اگر اخراج شد ، به همان مسجد ، يا مسجد ديگرى ، ادخال شود استحباباً ، مگر آن كه به جاروب كردن خارج شود و از مستحب ، اخراج مثل آن باشد . از مستحبّات و مكروهات بناى مساجد و مكروه است زيادتى بر توسط در بالا بردن بناى مسجد ، مگر آن كه مصالحى خالى از مفاسد ، رفع كراهت نمايد . مكروه است شرفه ها كه بنا مىشود در بالاى ديوار مسجد و آن كنگرهء ديوار است . و بناى محاريب در داخل مسجد نه در ديوار مسجد ، جايز نيست ؛ و در كراهت آن در نفس ديوار به ازدياد از متعارفِ مستمرِّ به حسب عمل ، تأمّل است . مستحبّات و مكروهات در مسجد و طريقْ قرار دادن مسجد ، مكروه است ، و ظاهر اين است كه موضوعِ استطراق ، منتفى مىشود با نماز خواندن . و مستحبّ است ترك بيع و شراء در مسجد ، بلكه مطلق معاوضات و معاملات از عقود و ايقاعات غير عباديّه ، مانند « نذر » و « عتق » و « وقف » و « نكاح » كه حيثيّت عباديّت دارند ؛ و ترك راه دادن ديوانه ها و اطفال غير مميّزين كه مراعات آداب مساجد نمىنمايند ؛ و انفاذ حكم ، نه فتوى و تعلَّم آن ، بلكه انفاذ حكم هم ممكن است با ضمائم و مقارنات ، مختلف باشد در كراهت ، يا استحباب ، يا وجوب ، چنانچه مستفاد است از حكايت « دكَّة القضاى مسجد كوفه » ؛ و تعريف گم شده ها ؛ و رفع صوت در آن ، و اجراى حدود غير ملوِّثهء محرّمه در آن ؛ و ترك لغو و ذكر دنيا و خوض در باطل اگر حرام نباشد ؛ و انشاد شعر در مسجد غير آن چه كه