الشيخ محمد تقي بهجت
547
جامع المسائل ( فارسي )
است اسراج در مسجد به مقدار حاجت . و احوط عدم مخالفت با ناظر يا حاكم يا عدول مؤمنين ، در كميّت و كيفيّتِ اين گونه تصرّفات است . تزيين به طلا و احوط ترك تزيين مسجد به طلا و ترك تصوير و نقش مساجد است مخصوصاً به ذوات الارواح كه در غير مسجد هم محلّ اشكال است ؛ و محتمل است كراهت نماز در مساجد مزخرفه و مصوّره اگر چه اختيارِ كراهتِ عمل بشود ، در مقابل حرمت ، و كتابت قرآن و احاديث صحيحه ، از نقشِ ممنوع نيست . غصب مسجد و لزوم اعادهء آن جايز نيست غصب مسجد به اخذ در طريق و املاك ؛ و اگر اخذ شد ، واجب است اعاده با امكان ، به همان مسجد و با عدم امكان ، به ساير مساجد ، و وجوب آن ، كفائى است . و اظهر ثبوت مئونه ، بر آخذ است در صورت احتياج به مئونه . تصرّفات جائزه و تصرفات جائزه در مسجد ، بر همه كس حلال است حتى غاصب ، مگر آن كه در بقاى غصب ، مداخله داشته باشد . عدم جواز بيع عرصهء مسجد و بيع عرصهء مسجد جائز نيست در هيچ حال ، بخلاف ساير موقوفات كه در موارد استثنا ، جائز است بيع آنها . عدم جواز غصب براى مسجد و چنانچه اخذ از مسجد جايز نيست ، اخذ براى مسجد از طُرق و املاك يعنى از املاك نوع و شخص مسلمانها و متعلَّق حقوق آنها جائز نيست ، مگر آن كه طريق از انتفاع خاصّ ، خارج بشود و به اباحهء اصليّه برگردد كه حيازت آن براى احيا براى مسجديّت و غير آن جائز است . و همچنين مثل املاك شخصيّه است ، اوقاف عامّه و خاصّه ، مگر آن كه مصلحت