الشيخ محمد تقي بهجت
546
جامع المسائل ( فارسي )
و دعاى دخول ، بعد از دخول است ، و دعاى خروج ، متّصل به خروج است بعد از تحقّق آن بنا بر اظهر . تغيير بنا و تخريب مسجد جايز است تخريب آن چه از مسجد ، مُشرِف به انهدام است با مفسده يا خوف آن در ابقا ، يا ساير مصالح ، مثل ضمّ به مسجد ديگرى و توسعه مسجد اوّلى و امثال اينها ؛ و احوط تأخير نقض است در صورت ثانيه تا فراغ از توسعهء مگر با احتياج به آلات اوّلى . و فتح باب زائد و روزنه و نحو اينها ، موقوف به مصلحت عموم اهل مسجد است ، يا دفع مفاسد از ايشان ؛ اذن در تغيير و تخريب و احوط انجام امور مذكوره با اذن متولَّى شرعى ، يا حاكم در صورت نبودن متولَّى است ، و همچنين عدول مؤمنين در صورت نبودنِ حاكم ، اذن مىدهند ، يا مباشرت مىكنند . و مستحبّ است اعاده بعد از تخريب به تعمير مسجد . صرف آلات مسجدى در مسجدى ديگر و جائز است صرف آلات آن و اثاث و فرش و ساير لوازم داخله مسجد يا خارجهء آنها با علم يا اماره معتبرهء كاشفه از خروج از ملك مالك ، در مساجد ديگر با استغناى آن مسجد از خود آنها و ماليّت آنها ، و گر نه خالى از تأمّل نيست . چنانچه اگر اوّلى مستغنى از ماليّت بشود و مساجد ديگر ، مستغنى از عين باشند ، جائز است صرف ماليّت آن در تعمير مساجد ديگر ، يا آن چه ملحق به تعمير است . صرف نذورات مسجدى در مسجد ديگر و جائز است صرف غلَّه و نذور مسجدِ معيَّن ، در ساير مساجد با استغناى معيّن ، يا تعذّر صرف فعلًا و فيما بعد ، و همچنين است حال نذور و غلَّات موقوفهء ساير مشاهد مشرّفه ، و با تعذّرِ صرف در مماثل ، صرفِ در وجوه برّ و مطلق قربتها مىشوند . نظافت و روشنايى مساجد و مستحب است كنس مساجد ، و متأكَّد است در پنجشنبه و شب جمعه ؛ و مستحبّ