الشيخ محمد تقي بهجت
478
جامع المسائل ( فارسي )
فصل دهم نماز جمعه چنان كه گذشت ، « نماز جمعه » ، واجب تخييرى است ، و با وجود امام وقت عليه السلام يا منصوب أو براى جمعه يا اعمّ از آن ، عينى مىشود با شروط ديگر ، و همچنين بنا بر اظهر با وجود فقيه عادل مبسوط اليد . و نماز « عيدين » ( فطر و اضحى ) واجب است ، به شروط [ نماز ] جمعه ، و واجب نيست با فقد يكى از آن شروط به تفصيل آينده . نحوه اشتراط نماز جمعه به وجود امام عليه السلام فائده : معلوم باشد كه اجماع بر شرطيّت امام عليه السلام يا منصوبِ أو در وجوب عقد جمعه ، قائم و محقّق است ، و روايات دالَّهء بر اطلاقِ وجوب ، بعضى دالّ بر وجوب سعى و حضور است و آن موقوف بر صحّت جمعه و واجديّت شرط است ، و بعضى دالّ بر وجوب عقد است مطلقا ، و اين طايفه مقيّدند به آن چه تقييد به عدم خوف مىنمايد ، و بعد از اين تقييد و تسلَّم ظهور در وجوب عقد نه عدم حرمت ، رفع يد از ظهور آنها مىشود به آن چه دلالت دارد بر استحباب در نفس فرض مذكور از روايت « زراره » و برادرش ، بلكه اجماع قولى و عملى ، قرينه صارفهء از ظهور در وجوب است ، خصوصا به ملاحظه اين كه روايت ظاهرهء در وجوب و در عدم وجوب از مستمرِّ بر ترك ، [ از ] مثل « زراره » بوده است . و امّا اطلاق دليلِ وجوبِ سعى مثل آيه و نحو آن پس محكوم به مقيّد است در وجوب عقد و سعى ، و به آن اطلاق ، در وجوبِ سعى تمسّك نمىشود ، مثل وجوب عقد ، بلكه لا بدّ است از امام عادل در عقد و سعى وجوباً .