فصل چهارم : حائر و حير و كنكاش تاريخى در نام حير كربلا در گذشته ، « حَيْر » ناميده مىشده است - چنان‌كه قبلًا از نظر گذشت - و حَيْر ، هرچند به عقيده اهل لغت ، مخفّف ( كوچك شده ) حائر است ، مانند حرث و حارث ، امّا واژهء مخفف ، معمولًا همان معناى واژه اصلى را مىدهد و هر كدام ، بدون هيچ تفاوت و امتيازى ، جانشين ديگرى مىشود ؛ جز اينكه گويا عرف و تاريخ ، در مورد كاربرد اين دو واژه ، بر خلاف قاعده رفتار كرده‌اند . چون اين دو ، در دلالت و چگونگى اطلاق خود ، با يكديگر متفاوتند و هر كدام به معنايى ، غير از معناى ديگرى اختصاص يافته‌اند ؛ هر چند دلالت اصلى هر دو واژه ، نزديك به يكديگر است . در واقع حير ، حسب ظاهر و به لحاظ كاربرد تاريخ نويسان و جغرافىدانان ، نام شهر كربلاست ، در حالى كه حائر ، اسم قبر امام حسين ( ع ) مىباشد . صاحب معجم البلدان در همين خصوص گفته است : « حائر ، قبر امام حسين بن على ( ع ) است ، حال آنكه آنها ( مردم ) ، وقتى شهر كربلا را در نظر مىگيرند ، واژه حير را بدون احساس كم و كاستى ، برزبان مىآورند » . اين سخن كه حَيْر ، به خودى خود و بدون اينكه نياز به توضيحى داشته باشد ، نام كربلاست ، براين حقيقت دلالت مىكند كه واژگان حائر وحير ، اگر چه از يك