توسعه پيدا كرده ، يا به گفتهء شيخ يوسف بحرانى « 1 » ، اين ساختمان اصولًا در قرن دهم هجرى و در دوران صفوّيه ، ايجاد شده و برابر شواهد تاريخى و ظاهر سخن وى ، مقصود ابن ادريس ، همين ديوار داخلى است كه طريحى در مجمع البحرين ، بدان اشاره كرده است . با وجود همهء اينها ، اندازه‌گيرى ابن ادريس ، با عنايت به پيشينه و نزديكى او به قرن اوّل هجرى ، از گفته كسانى كه بعد از وى آمده‌اند ، به پيروى شايسته‌تر است . چنان‌كه گفتار او را بپذيريم ، حائر شامل بخش‌هايى از روضهء منوره و قسمتى از مسجد كه از آن ، به « المشهد » تعبير كرده است ، نمىشود . با اين حساب ، اندازه‌گيرى ابن ادريس ، با مساحتى كه امام صادق ( ع ) ، به ميزان بيست ذرع يا بيست و پنج ذرع ، از چهار طرف قبر شريف تعيين فرموده و در بالاترين حدّ ، ششصد و بيست و پنج متر مربع مىباشد ، تقريباً منطبق است . اين حقيقت كه ما در بررسى خود ، بدان دست يافتيم ، با آنچه علّامهء مجلسى ( قدس سره ) از قول متأخرين نقل كرده است ، فرق مىكند . ديدگاه‌هايى كه مرحوم مجلسى در كتاب المزار و دايرهء المعارف بحارالانوار آورده ، بر چهار قسم است : 1 . اينكه اندازه حائر ، محدوده گنبد افراشته و والاست ؛ يعنى فضايى از روضهء منوره كه زير گنبد قرار دارد ، حائر است و اين ديدگاه ، با اندكى مسامحه و چشم‌پوشى ، برگفته ابن ادريس منطبق مىباشد . 2 . اينكه روضهء مقدّسه و ساختمان‌هاى قديمى اطراف آن ، مانند رواق‌ها ، مسجد ، قتلگاه ، خزانه و . . . ، جزء حائر است . صاحبان اين ديدگاه ، اندازه حائر را بر ديوار داخلى صحن كه اطراف رواق‌ها و ساختمان موجود در وسط آن را فراگرفته ، منطبق نموده‌اند ؛ در حالى كه مىدانند ، ساختمان‌هاى پيوسته به روضهء شريفه ، تمامى به

--> ( 1 ) . به گفتار پيشين او ، در زيارتش از عتبات مقدّسه ، مراجعه شود .