امّا امروز نيبور آلمانى پيرامون حائر مقدس ، جز خيابانى خالى كه گاه به تفرّجگاهى در اين مركز مقدس دينى و در اين محلّ خودآگاهى بزرگ اسلامى بدل مىشود ، چيز ديگرى نخواهد يافت . آن مراكز دينى كه نيبور به آنها اشاره كرده بود و تا دو سال پيش ، كربلا به آنها مىباليد ، لقمه لذيذ و گواراى اين خيابان گرديد و هيچ نفعى براى حائر نداشت . سزاوار نبود كه اين مجموعه ، فداى آن شود ، گذشته از اين كه احداث اين خيابان ، ضرر و زيان جبران‌ناپذيرى به حائر مقدس و شهر كربلا و موقعيت والاى علمى آن ، وارد كرد و اين مصيبت بزرگ از سال 1934 م ، روزى كه انديشهء تخريب و نابودى منارهء عبد به بهانه انحناى اين اثر تاريخى پا گرفت ، براى كربلا آغاز گشت و ما پيش‌تر به آن اشاره كرديم . بدون ترديد آن مدارس بزرگ دينىِ متعلق به دين‌پژوهان ، و مراكز علمى مربوط به شيفتگان علم و دانش و مساجد و جوامع تاريخى عمومى به عنوان شعائر اسلامى پيرامون حائر ، همگى بيانگر شكوه وعظمت حائر مقدس و موقعيّت برجستهء دينى و جايگاه والاى علمى آن به شمار مىرفتند . بدون شك در دوره‌هاى تاريخى گوناگون ، دين‌پژوهان و فقيهان برجسته و متبحّرى از آنها فارغ التحصيل شدند ؛ دانشمندان بزرگى كه آثار گران‌سنگى در زمينهء علوم دينى و قوانين و مقررات اسلامى از خود به يادگار گذاشتند و تا اين زمان نسبت به نشر و گسترش فرهنگ اسلامى اقدام نموده‌اند و خدمات و الا و ارزنده به دين و دانش را مديريت كرده‌اند ؛ نظير آنچه دانشگاه الازهر كه مايهء افتخار كشور مصر است ، عهده‌دار آن مىباشد . نكته قابل توجهى كه ذهن هر فرد بااخلاصى را به خود مشغول كرده ، اين است كه چرا دولت عراق درصدد تأسيس دانشگاهى مثل الازهر در نجف يا بغداد كه نياز