به موجب اين عِرْق دينى ، شاه اسماعيل در براندازى حكومت تركمانان آق قويونلو در كشور عراق شتاب كرد و بغداد را در اواخر سال 1508 م ( 914 ه ) تحت فرماندهى « حسين بك لاله » زير فرمان خود درآورد . پيوستن عراق به قلمرو حاكميّت نوپاى شيعه - به گفته مستر لونكريك - شاه اسماعيل را به زيارت هر چه سريع‌تر عتبات مقدس عراق تشويق كرد ، زيرا « هنوز سپاهيانش كاملًا در بغداد مستقر نشده بودند كه رهسپار زيارت ضريح‌هاى مقدس كربلا و نجف گرديد » . « 1 » به همين جهت ، گروهى از مورخان ، قيام امپراطورى صفوى و نبرد با ترك‌ها و تركمانان را شيوهء جديدى از ناسيوناليسم عربى ، بعد از گذشت چند قرن از خاموشى آن تلقى كرده‌اند ، زيرا : « نسبت صفوىها به حضرت امام موسى كاظم ( ع ) ، امام هفتم شيعيان مىرسد » « 2 » و از نژاد عرب اصيل به شمار مىروند . خدمات ارزندهء آنان به مشاهد مشرّفه و امامان معصوم ( عليهم السلام ) و عكس آن ، نسبت به اماكن ديگر از ديدگاه اينان ( مورخان ) محرّكى جز تعصب عربى محض و جانبدارانه كه در ژرفاى دل آنان نهفته بود نداشته است ، لذا مىكوشيدند جامعه اسلامى را به صبغهء عربى ، رنگ‌آميزى كنند . همچنان‌كه شاه اسماعيل در زيارت خود از عتبات مقدس كربلا و نجف ، به تعميرات و اصلاحات لازم دست زد كه به عمران و آبادانى شهر كربلا منجر شد ، « و در آنجا اصلاحاتى انجام داد كه از همان زمان « نهرشاه » ، ناميده گشت و چون امام موسى كاظم ( ع ) ، جدّ اعلاى خود را زيارت كرد ، دستور داد پيرامون ضريح آن بزرگوار ، ساختمان باشكوهى احداث نمايند » . « 3 »

--> ( 1 ) . وزارت فرهنگ و ارشاد عراق ، تاريخ جديد ، ص 10 . ( 2 ) . همان ، ص 9 . ( 3 ) . چهار قرن از تاريخ عراق ، ص 20 ؛ تاريخ جديد ، ص 10 .