شمس الدين حافظ

454

سفينه حافظ ( فارسى )

روضهء رضوان من خاك سر كوى دوست * خاك سر كوى دوست روضهء رضوان من اين دل حيران من واله « 1 » و شيداى « 2 » تست * واله و شيداى تست اين دل حيران من « 3 » يوسف كنعان من مصر ملاحت تراست * مصر ملاحت تراست يوسف كنعان من سرو گلستان من قامت دلجوى تست * قامت دلجوى تست سرو گلستان من حافظ خوشخوان من نقد كمال غياث « 4 » * نقد « 5 » كمال غياث حافظ خوشخوان من [ 1 ] [ در بدخشان لعل اگر از سنگ مىآيد برون ] 28 * شماره مسلسل 572 در بدخشان لعل اگر از سنگ مىآيد برون * آب ركنى چون شكر از تنگ « 6 » مىآيد برون در درون شهر شيراز از در هر خانه‌اى * دلبرى رعنا و شوخ و شنگ مىآيد برون از سراى قاضى و مفتى و شيخ و محتسب * باده‌هاى بىغش و گلرنگ مىآيد برون بر سر منبر بوقت وجد و زراقى و حال * از سر دستار واعظ بنگ مىآيد برون

--> ( 1 ) واله يعنى سرگشته از عشق و شيفته ، اندوه دار ( 2 ) شيدا بمعنى آشفته و عاشق است . ( 3 ) بعد از اين بيت در قدسى بيت زير اضافه است : در تن من جان من بىلب لعلت مباد * بىلب لعلت مباد در تن من جان من ( 4 ) غياث يعنى فريادرس ، ضمنا ممكن است تعبير به غياث الدين بن سلطان اسكندر فرمانرواى بنگاله شود كه در سال 768 بتخت نشست ( 5 ) نقد بمعنى سره كردن و يا جدا نمودن خوب از بد ، ظاهر ساختن معايب و يا محاسن كلام و نيز بمعنى نقد ، خلاف نسيه است . ( 6 ) غرض ، تنگ اللّه اكبر شيراز است كه منبع آب ركناباد مىباشد . واقع است در شمال شيراز بين دو كوه چهل مقام و باباكوهى - طاقى ميان اين دو كوه زده‌اند كه از زير آن عبور و مرور مىشود و به دروازه قرآن مشهور و سابقا در اطاقى بالاى طاق قرآنى به وزن هفده من وجود داشته كه در سال 1316 قرآن به موزه پارس انتقال يافت و اكنون در آنجاست . ضمنا تنگ ، لنگه بار شكر را نيز گويند [ 1 ] پاورقى غزل 27 - مرحوم سعيد نفيسى اين غزل را از كمال الدين غياث الفارسى كه شاعر قرن نهم است دانسته ولى يكتائى اين ادعا را رد و غزل را اصيل مىداند .