او است ، و علم اصول دين علمى است كه درباره همين امور مذكوره يعنى اثبات خداوند صانع عالم ، و صفات ثبوتيه و سلبيه ، و عدل او و نبوت پيغمبران و اقرار و اعتقاد به آنچه از جانب خدا آورده‌اند و امامت ائمه و معاد بحث مىكند لذا اين فن را اصول دين ناميدند . ضرورى و نظرى : علم بر دو قسم است ضرورى ( بديهى ) و نظرى ( استدلالى ) ، ضرورى آنست كه عقلاء در آن اختلاف نداشته و باندك توجه عقل و احساس آن استكشاف شود ، مانند يكى نصف دو تا است و آتش گرم است ، و نظرى آنست كه قابل اختلاف باشد و بمحض توجه عقل استكشاف نشود ، بلكه استدلال و ترتيب مقدمات لازم داشته باشد مثل عالم حادث است و عقل جوهر مجرد است . جميع علوم نظرى احتياج بدليل دارند ولى علوم ضرورى و بديهى از دليل بىنيازند ، و علم اصول دين نيز از علوم نظرى است براى آنكه در آن اختلاف واقع شده و احتياج بتأمل و تعمل عقل دارد . دليل چيست ؟ دليل در لغت بمعنى راهنما است و در اصطلاح هر چيزى است كه از علم به او ، علم به چيز ديگر لازم آيد چنانچه از علم بدود علم بوجود آتش و از علم بمصنوع علم بوجود صانع حاصل شود پس دود دليل بر آتش و مصنوع دليل بر صانع است . ادله اربعه : دليل عقل - كتاب - سنت - و اجماع را در اصطلاح علماى اسلام ادلهء اربعه خوانند . مراد از دليل عقل ترتيب امور معلوم است براى رسيدن بامر مجهول ( به ترتيبى كه در صناعت منطق مذكور است ) چنانچه از مرتب نمودن اين دو جمله معلوم ( عالم مصنوع است و هر مصنوعى محتاج بصانع است ) اين جمله مجهول بدست آيد ( عالم محتاج بصانع است ) . و مراد از كتاب آيات صريح و ظاهر قرآن است .