دسته دوم - ثنويه هستند كه به دو خالق قائل شده‌اند يكى خالق خيرات و خوبيها كه آن را يزدان نامند . و ديگر آفريننده شرور و بديها كه وى را اهرمن گويند و معتقدند كه چون يزدان خير محض است صدور شر از وى ممكن نيست براى اينكه از خير محض جز خير محض صادر نشود ، و آفريننده شرور اهرمن است كه شر محض است و از شر محض جز شر حاصل نگردد و محال است خوبى از وى صادر شود . و باستدلال اين دسته از دو طريق جواب داده شده يكى مسلك افلاطون است كه ميگويد : وجود ، خير محض است و شر امر عدمى است كه ناشى از جهت امكان و منتزع از ماهيت ممكن است و وجود اصل است و آن خير محض است چنانچه در بحث اصالة الوجود تحقيق شده . و ديگر مسلك ارسطو است كه قائل است شر محض ( بد مطلق ) يا چيزى كه بدى او بر خوبيش فزونى داشته باشد يا بدى و خوبى او برابر باشند در عالم وجود ندارد ، بلكه آنچه در عالم است يا خير محض ( خوب مطلق ) است يا خير كثيرى است كه شرش قليل است يعنى چيزى كه خوبيش بسيار و بديش اندك است و ايجاد خير كثير در جنب شر قليل خير است و صدور آن از حقتعالى مانعى ندارد بلكه تركش قبيح است چه در تركش شر كثير حاصل شود . و تحقيق در جواب اين ستكه افعال واجب الوجود تماما از روى حكمت و مصلحت است و كارى بدون حكمت و مصلحت از وى صادر نشود ( چنانچه در مبحث عدل بيايد ) چيزى كه هست حكم و مصالح بعض افعال او فهميده مىشود و حكم و مصالح برخى از آنها فهميده نميشود ، زيرا علم بجميع حكم و مصالح مختص به او است و نفهميدن مصالح بعضى از افعال او دليل بر مصلحت نداشتن آنها نيست ، بنابراين تمام افعال او چون داراى مصلحت است خير و حسن مىباشد . دسته سوم - نظام و پيروان او هستند كه ميگويند : خداوند قدرت بر فعل قبيح