سيد عبد الحسين طيب
كلم الطيب 46
كلم الطيب در تقرير عقايد اسلام ( فارسى )
ندارد زيرا عادل است و از عادل كار قبيح سر نزند و جواب آنها اين ستكه عادل كار قبيح نميكند نه اينكه نتواند بكند و ميان نكردن و نتوانستن فرق واضحى است . دسته چهارم - بلخى و تابعين او هستند كه ميگويند : خداوند بر صدور افعالى مانند افعال بشر يا ساير مخلوقات قدرت ندارد ، براى اينكه اين افعال عبارت از حركت و سكون است و حركت و سكون توقف بر جسم دارد زيرا عرضند و عرض در وجود محتاج بموضوع ( چيزى كه قوام وجودش به او باشد ) است و چون خداوند جسم نيست لذا قادر بر حركت و سكون نميباشد . و جواب آنها اينست كه خداوند بر ايجاد حركت و سكون در اجسام قادر است نه اينكه خود محرك و ساكن باشد چنانچه ايجاد كلام در درخت و نحو آن مينمايد ، بنابراين خالق عوارض و موضوعات او است درحالىكه ذاتش منزه از عروض عوارض است . دسته پنجم - جبائيان و اتباع آنها هستند كه بتفويض قائلند و بنده را فاعل مستقل تصور نموده و فعل او را از تحت قدرت حق خارج ميدانند . و اين عقيده علاوه بر اينكه خلاف حكم عقل و برهان است ( چنانچه در مبحث عدل در نفى جبر و تفويض بيايد ) مخالف حس و وجدان نيز مىباشد ، زيرا بحس و عيان مشاهده مىشود كه هر فعلى چه بسيار مقدماتى لازم دارد كه اكثر آنها از تحت قدرت بشر خارج است ، بنابراين چطور ميتوان قائل شد كه بشر مستقل است چنانچه خداوند در قرآن مجيد ميفرمايد : أَ فَرَأَيْتُمْ ما تُمْنُونَ أَ أَنْتُمْ تَخْلُقُونَهُ أَمْ نَحْنُ الْخالِقُونَ ، أَ فَرَأَيْتُمْ ما تَحْرُثُونَ أَ أَنْتُمْ تَزْرَعُونَهُ أَمْ نَحْنُ الزَّارِعُونَ ، أَ فَرَأَيْتُمُ الْماءَ الَّذِي تَشْرَبُونَ أَ أَنْتُمْ أَنْزَلْتُمُوهُ مِنَ الْمُزْنِ أَمْ نَحْنُ - الْمُنْزِلُونَ ، أَ فَرَأَيْتُمُ النَّارَ الَّتِي تُورُونَ ، أَ أَنْتُمْ أَنْشَأْتُمْ شَجَرَتَها أَمْ نَحْنُ الْمُنْشِئُونَ « 1 » آيا مىبينيد اين منى كه شما در رحم زنان ميريزيد آيا شما فرزند از آن مىآفرينيد
--> ( 1 ) سوره واقعه آيه 59 و 60 و 64 و 65 و 68 و 69 و 71 و 72