سيد عبد الحسين طيب
كلم الطيب 102
كلم الطيب در تقرير عقايد اسلام ( فارسى )
مىباشد كه باعث ترك معاصى كبيره و اصرار بر صغيره و منافيات مروت شود و در مفتى و قاضى و شاهد و امام جماعت همين معنى شرط است . و عدل در اخلاق اين ستكه انسان در جميع صفات نفسانى در حدّ وسط - يعنى - ما بين دو حد افراط و تفريط باشد ، مثلا شجاعت كه حد وسط بين جبن و تهوّر ، يا تواضع كه حد وسط بين كبر و اذلال ، و يا سخاوت كه واسطه بين بخل و اسراف است دارا باشد . و عدل در احكام اين ستكه هر ذى حقى را از حقش محروم ننمايد و در دعاوى به حق حكم نمايد و ملاحظه هيچ يك از طرفين دعاوى را بواسطه تقرب يا جهات ديگر ننمايد . حسن و قبح و لغو در افعال : افعال صادره از روى اختيار ناچار از روى داعى و محركى است و داعى هرگاه مصلحت مترتب بر فعل كه از آن به علت غائى تعبير ميكنند باشد آن فعل حسن ، و اگر مفسده مترتب بر فعل باشد قبيح است و هرگاه فعلى مصلحت يا مفسدهء بر آن مترتب نشود يا مصلحت و مفسدهاش مساوى باشد آن را لغو نامند . و حسن و قبح بر سه معنى اطلاق مىشود . اول - هر صفت كمالى را حسن و هر صفت نقصى را قبيح گويند مانند علم و جهل . دوم - هر چه ملايم طبع باشد حسن و هر چه منافى طبع باشد قبيح نامند مانند لذائذ و آلام . سوم - هر فعلى كه مستوجب مدح و ستايش در دنيا و مستحق ثواب در آخرت باشد حسن گويند و هر فعلى كه مستوجب مذمت و نكوهش در دنيا و مستحق عذاب در آخرت باشد قبيح نامند . اقسام حسن و قبيح و لغو : حسن و قبيح و لغو را به چند وجه ميتوان تقسيم نمود :