جمعى از نويسندگان ( كوشش سيد مهدى جعفرى )
رسالة في عد الآي والسور 611
گنجينه بهارستان ( مجموعه رساله در علوم قرآن و روايى ) ( فارسى )
قرآن 6236 آية است . اين عدد از حمزة بن حبيب زيّات ( م 156 ه . ق ) ، أبو الحسن كسائى « 1 » ( م 189 ه . ق ) وخلف بن هشام « 2 » ( م 229 ه . ق ) نقل شده است « 3 » . 2 . عدّ مدنىّ أول : درباره اين عدد چند نظر وجود دارد : - اين عدد منسوب به شخص خاصّى نيست ونقل أهل كوفه از أهل مدينة است . « 4 » - اين عدد از أبو جعفر يزيد بن قعقاع مدنى « 5 » ( م 128 ه . ق ) ودامادش شيبة بن نصّاح « 6 » ( م 130 ه . ق ) نقل شده است « 7 » . - اين عدد از امام حسن بن علىّ بن أبي طالب - عليهما السلام - ( م 50 ه . ق ) وعبد اللّه بن عمر ( م 73 ه . ق ) نقل شده است « 8 » . مطابق اين شيوه ، آيات قرآن 6217 آية است . 3 . عدّ مدنىّ أخير : دربارهء اين عدد نيز چند رأى وجود دارد كه به ترتيب ذكر شده در مورد عدّ مدنىّ اوّل عبارت است از :
--> ( 1 ) . علي بن حمزة بن عبد الله بن بهمن بن فيروز امام اقراء در كوفه پس از حمزهء زيّات بود . وى داراى تأليفات متعددى است . وى در سال 189 به هنگام همراهى با هارون در سفر خراسان در منطقه رنبويه از توابع رى درگذشت ودر همانجا به خاك سپرده شد . ( ر . ك : غاية النهاية ، ج 1 ، صص 540 - 535 ) ( 2 ) . خلف بن هشام بزّاز از قاريان عشره است . وى در سال 150 به دنيا آمد ودر سال 229 در بغداد درگذشت . ( ر . ك : همان ، ج 1 ، صص 274 - 272 ) ( 3 ) . الإتقان في علوم القرآن ، ج 1 ، ص 233 . ( 4 ) . فنون الأفنان في عيون علوم القرآن ، ص 238 . ( 5 ) . أبو جعفر يزيد بن قعقاع يكى از قراء مشهور مدينه وجزء ده قارى مشهور است . وى قرآن را بر عبد الله بن عيّاش ، أبو هريرة وابن عباس خوانده است . يحيى بن معين أو را امام أهل مدينة در قرائت ذكر كرده وأو را ثقة ولى قليل الحديث دانسته است . وى نزديك 90 سال زندگى كرده است . ( ر . ك : غاية النهاية ، ج 2 ، صص 384 - 382 ) . ( 6 ) . شيبة بن نصاح بن سرجس بن يعقوب مدنى يكى از قاريان مدينه است وجزء شيوخ نافع در قرائت محسوب مىشود . أو قاضى مدينه وداماد أبو جعفر مدنى وهمسر دخترش ميمونه است . ( ر . ك : همان ، ج 1 ، صص 330 - 329 ) ( 7 ) . الإتقان في علوم القرآن ، ج 1 ، ص 232 . ( 8 ) . مجمع البيان ، ج 1 ، ص 77 .