جمعى از نويسندگان ( كوشش سيد مهدى جعفرى )

رسالة في عد الآي والسور 612

گنجينه بهارستان ( مجموعه رساله در علوم قرآن و روايى ) ( فارسى )

- اين عدد به أبو جعفر يزيد بن قعقاع وشيبة بن نصّاح منسوب است « 1 » . - اين عدد به إسماعيل بن جعفر بن أبي كثير انصارى « 2 » منسوب است « 3 » . - اين عدد به أبو جعفر ، شيبه وإسماعيل منسوب است « 4 » . مطابق اين شيوه ، آيات قرآن 6210 يا 6214 آية است . 4 . عدّ مكّى : دربارهء اين شمارش نيز اختلاف وجود دارد . برخى آن را به مجاهدين جبر مكّى « 5 » وعبد اللّه بن كثير « 6 » ( م 120 ه . ق ) منسوب كرده‌اند « 7 » گروهى فقط به فرد أخير نسبت مىدهند « 8 » . همچنين نظر ديگرى وجود دارد كه آن را به مجاهد وإسماعيل مكّى « 9 » منسوب مىكند « 10 » . هرچند گفته شده عدد أهل مكّه منسوب به شخصي نيست بلكه در مصاحف ايشان سه نقطه در انتهاى هر آية وجود داشت « 11 » . تعداد آيات قرآن بنابراين شمارش 6220 آية است . 5 . عدّ بصرى : اين عدد به عاصم بن أبي الصباح الجحدري « 12 » ( م 128 ه . ق ) وايّوب

--> ( 1 ) . فنون الأفنان في عيون علوم القرآن ، صص 238 و 239 . ( 2 ) . إسماعيل بن جعفر بن أبي كثير انصارى در سال 130 به دنيا آمد . وى در سال 180 يا 170 يا 200 در بغداد درگذشت . ( ر . ك : غاية النهاية ، ج 1 ، ص 163 ) ( 3 ) . الإتقان في علوم القرآن ، ج 1 ، ص 232 . ( 4 ) . مجمع البيان ، ج 1 ، ص 77 . ( 5 ) . مجاهد بن جبر مكي از بزرگان تابعين ومفسرين است . وى داراى اختيار در قرائت بود . أو در سال 103 يا 104 يا 102 درگذشت . ( ر . ك : غاية النهاية ، ج 2 ، صص 42 - 41 ) ( 6 ) . عبد الله بن كثير مكي در سال 45 در مكة به دنيا آمد ودر سال 120 درگذشت . ( ر . ك : همان ، ج 1 ، صص 445 - 443 ) ( 7 ) . فنون الأفنان في عيون القرآن ، ص 237 . ( 8 ) . الإتقان في علوم القرآن ، ج 1 ، ص 232 . ( 9 ) . إسماعيل بن مسلم أبو إسحاق مخزومى معروف به مكي است . أو قرآن را بر ابن كثير عرضه داشت . وى حدود سال 160 درگذشت . ( ر . ك : غاية النهاية ، ج 1 ، ص 169 ) ( 10 ) . مجمع البيان ، ج 1 ، ص 77 . ( 11 ) . همان . ( 12 ) . عاصم بن أبي الصباح عجاج جحدرى بصرى قرائت را عرضا از سليمان بن قتيبة از ابن عباس وهمينطور نصر بن عاصم وحسن بصرى گرفته است . ( ر . ك : غاية النهاية ، ج 1 ، ص 349 )