جمعى از نويسندگان ( كوشش سيد مهدى جعفرى )
رسالة في عد الآي والسور 610
گنجينه بهارستان ( مجموعه رساله در علوم قرآن و روايى ) ( فارسى )
تلاوت مىفرمودند وهمين تلاوت ، موجب توجّه صحابه ( وبه تبع ايشان ، مسلمانان دورههاى بعد ) به شمارش آيات قرآن مىگرديد . ارتباط اين تلاوت وشمارش آيات بدينگونه است كه آن حضرت معمولا در انتهاى آيات وقف مىكردند وهمين امر ، موجب تشخيص فواصل آيات توسّط مسلمانان مىشد . از امّ سلمه يكى از همسران پيامبر - صلّى اللّه عليه وآله - نقل شده است كه : زماني كه پيامبر - صلّى اللّه عليه وآله - سورهء حمد را قرائت مىكردند ، قرائتشان را آيهآيه قطع ( وقف ) مىكردند ومىفرمودند : بسم اللّه الرّحمن الرّحيم سپس وقف مىكردند ومىگفتند : الحمد للّه ربّ العالمين پس وقف مىكردند ومىگفتند : الرّحمن الرّحيم وآنگاه وقف مىنمودند [ وبه همين ترتيب تا آخر ] « 1 » . اين مسئله ، از ديرباز مورد توجّه علما بوده است وآنها در تفاسير وكتب خود به آن مىپرداختهاند . أبو على فضل بن حسن طبرسى ( م 548 ه . ق ) صاحب تفسير وزين مجمع البيان علاوة بر آنكه اوّلين مقدّمه از مقدّمات هفتگانه تفسيرش را در اينباره مىنگارد در ابتداى أكثر سورههاى قرآن نيز به تعداد آيات قرآن بنا بر شيوههاى مختلف واختلاف آنها در شمارش آيات اشاره مىنمايد . يكى از مسائل مهم در زمينه شمارش آيات قرآن ، آن است كه به جهت وقف پيامبر أكرم - صلّى اللّه عليه وآله - در ميان يا انتهاى آيات ، تفاوتهايى در نقل شمارش آيات قرآن وجود دارد وهمين امر باعث شده تا شش شيوهء مشهور در شمارش آيات به وجود آيد كه عبارتند از : 1 . عدّ كوفي : اين شيوه از أبو عبد الرّحمن سلمى ( م 105 ه . ق ) از امام علىّ بن أبي طالب - عليه السلام - يا عبد اللّه بن مسعود نقل شده است . مطابق اين شيوه ، تعداد آيات
--> ( 1 ) . ر . ك : الإتقان في علوم القرآن ، ج 1 ، ص 299 .