جمعى از نويسندگان ( كوشش سيد مهدى جعفرى )
منهل العطشان 157
گنجينه بهارستان ( مجموعه رساله در علوم قرآن و روايى ) ( فارسى )
أبى داود « 1 » وأبو بكر بن انبارى « 2 » وحافظ أبو عمرو الدّانى « 3 » وپس روان أو مثل جهنى « 4 » وأبى داود سليمان بن نجاح « 5 » وأبو القاسم الشّاطبى « 6 » وأبو الحسن سخاوى « 7 »
--> - فقه است . از مهمترين كتابهاى وى مىتوان به الغريب المصنف ، فضائل القرآن والمقصور والممدود اشاره كرد . ( ر . ك : الأعلام ، ج 5 ، ص 176 ) ( 1 ) . أبو بكر عبد اللّه بن سليمان بن أشعث ازدى سجستانى از بزرگترين حافظان است . أو امام أهل عراق بود ودر بغداد درگذشت . برخى از آثار وى عبارت است از : المصاحف ، المسند ، السنن ، التفسير ، القراءات ، والناسخ والمنسوخ . ( ر . ك : همان ، ج 4 ، ص 91 ) ( 2 ) . أبو بكر محمّد بن قاسم معروف به ابن الأنباري ( متوفى 328 ه . ق ) از عالمترين مردم به نحو وأدب بود . أو أديب ، نحوى ، لغتشناس ، مفسر ومحدث بود . از مهمترين كتابهاى أو مىتوان به الإيضاح في الوقف والابتداء اشاره كرد . ( ر . ك : معجم المؤلفين ، ج 3 ، ص 598 ) ( 3 ) . أبو عمرو عثمان بن سعيد بن عثمان دانى أموي اندلسى ( متوفى 444 ه . ق ) معروف به ابن الصيرفي ، از حافظان حديث وعلماى بزرگ علوم قرآني است . برخى از آثار أو عبارت است از : التيسير في القراءات السبع ، المقنع في معرفة مرسوم مصاحف أهل الأمصار ، المكتفى في الوقف والابتداء ، البيان في عدّ آي القرآن . ( ر . ك : الأعلام ، ج 4 ، ص 206 ) . تمام اين آثار به چاپ رسيده است . ( 4 ) . أبو عبد الله محمّد بن يوسف بن أحمد بن معاذ جهنى قرطبى مالكي ( متوفى 442 ه . ق ) از مقريان ديار خويش بود . از آثار وى مىتوان به كتاب البديع في رسم مصحف عثمان اشاره كرد . ( ر . ك : معجم المؤلفين ، ج 3 ، ص 779 ) اين كتاب توسط آقاى دكتر غانم قدّورى حمد تحقيق وبا نام البديع في هجاء المصاحف به چاپ رسيده است . ( 5 ) . أبو داود سليمان بن نجاح أموي اندلسى ( متوفى 496 ه . ق ) ، بهترين شاگرد أبو عمرو دانى است . برخى از آثار أو عبارتند از : البيان الجامع لعلوم القرآن ( 300 جلد ) ، التبيين لهجاء التنزيل ( 6 جلد ) ، رجز الاعتماد ( در قرائات ) . أو در بلنسيه از شهرهاى اندلس درگذشت وجمعيت كثيرى جنازة أو را تشيع كردند . ( ر . ك : معرفة القرّاء الكبار ، ص 252 ) . ( 6 ) . أبو محمّد قاسم بن فيرّه بن خلف بن أحمد رعينى شاطبى ( متوفى 590 ه . ق ) در شاطبه بهدنيا آمد ودر مصر درگذشت . مهمترين آثار أو عبارتند از : قصيدهء حرز الأماني ووجه التهاني معروف به شاطبيه ( در قرائات هفتگانه ) وقصيدهء عقيلة أتراب القصائد في أسنى المقاصد . وى در اين قصيدة كتاب المقنع دانى را به نظم آورده است . ( ر . ك : معرفة القرّاء الكبار ، ص 312 . والأعلام ، ج 5 ، ص 180 ) . ( 7 ) . أبو الحسن علي بن محمّد بن عبد الصمد همداني سخاوى ( متوفى 643 ه . ق ) عالم قرائت ، أصولي ، لغوى ، مفسر وشاعر بود . أصل أو از سخا ( در مصر ) است ولى در دمشق سكونت داشت وهمانجا درگذشت . از -