جمعى از نويسندگان ( كوشش سيد مهدى جعفرى )

منهل العطشان 158

گنجينه بهارستان ( مجموعه رساله در علوم قرآن و روايى ) ( فارسى )

وأبو عبد اللّه الشّريشى « 1 » صاحب رجزى كه مسمّى است به‌مورد الظّمآن مصحفى بنويسد . واين نه كار مردم دون القلّتين است كه به نقل از مصاحف قالبيّه اكتفا كنند وآن را رسم مصحف عثمانى نام نهند وهركجا قولي مردود يا ضعيف كه قائل آن مجهول يا مجروح يا منفرد باشد استعمال كنند وبه آن تحجّج نمايند . مثل حذف الف وحكّ آن بعد از واو رأوا وآووا واثبات آن بعد از ذو « 2 » . وأعجب الاعاجب آنكه در مصحفى كه أصلا بر طريقهء رسم ننوشته‌اند اين عمل به‌كار مىآورند . بل بر رسم مصاحفى كه ائمّه وعلما ونقّاد سلف غير از امام مالك « 3 » تجويز فرموده‌اند كتابت آن ورخصت داده از براي تعليم وتعلّم غير قرون « 4 » صحابه وتابعين - رضوان اللّه عليهم أجمعين . ودر اين ضرب نيز اتّفاقا كتابت بسيارى از كلمات مطابق مرسوم صحابه واقع شده مثل « 5 » كتابت بسم اللّه الرّحمن الرّحيم وهذا وهؤلاء وذلك ويايئس ولكن وإله ويوم القيمة وهأنتم وأؤنبّئكم بخير وأولوا وأولى الأبصار وأولئك والصّلوة والزّكوة ومستهزؤن ويا أيّها در أكثر مصاحف ، وبناء وماء وأشباه آن ، وفأتوا وو أتوا وو أتمروا وفأحياكم وأكثر ذوات الياء المتطرّفه كه از براي حمزه وكسائى ممال مىشوند خواه متّصل به ضماير

--> - آثار أو مىتوان به كتاب جمال القراء وكمال الإقراء ، شرح قصيدهء شاطبيه ، وشرح قصيدهء عقيله اشاره كرد . ( ر . ك : معرفة القرّاء الكبار ، صص 341 - 340 . والأعلام ، ج 4 ، ص 332 ) . ( 1 ) . أبو عبد الله محمّد بن إبراهيم أموي شريشى ( متوفى 718 ه . ق ) ، معروف به خرّاز از علماى علم قرائت است . از آثار أو مىتوان به الدرر اللوامع في أصل مقرأ الإمام النافع اشاره كرد . ( ر . ك : الأعلام ، ج 7 ، ص 33 ) . ( 2 ) . برخى معتقد به اثبات الف پس از واو در كلمه ذو هستند . در اين رساله به‌نام ايشان اشاره شده است . ( 3 ) . از نظر مالك كتابت قرآن به‌شيوه‌اى غير از آنچه در مصحف عثمان آمده جايز نيست . ( 4 ) . قرون جمع قرن به معنى مهتر وپشتيبان است . ( 5 ) . مؤلّف در اين بخش به رسم كلماتي اشاره مىكند كه در همه مصاحف حتّى مصاحفى كه تابع رسم المصحف نبوده‌اند مطابق رسم مصحف عثمانى نوشته شده‌اند . البتّه اين به قواعد املاى عربى در آن زمان مربوط مىشود .