السيد محمد باقر الصدر ( مترجم : فهرى زنجانى )
29
الأسس المنطقية في الإستقراء ( مبانى منطقى استقراء ) ( فارسى )
هر دو مثبت باشد عبارت خواهد بود از : [ تصوير ] و پس از سه آزمايش مثبت عبارت خواهد بود از 16 / 15 و همچنين هرچه آزمايشهاى مثبت افزايش يابد به پيرو بالا رفتن تعداد حالات يا اعضائيكه سببيّت ( أ ) را از براى ( ب ) در مجموعهء اطراف ( علم اجمالى 2 ) ثابت مىكند احتمال سببيّت ( أ ) از براى ( ب ) رو بافزايش ميگذارد و گاهى نيز از اينعلم اجمالى كه پس از تعدادى از آزمايشهاى مثبت همهء حالات ممكنه را فراميگيرد به ( علم اجمالى بعدى ) تعبير خواهيم كرد زيرا نقش اينعلم در افزودن احتمال سببيّت پس از استقراء است همچنانكه از آن به ( علم 2 ) نيز تعبير خواهيم كرد . ( قاعدهء ضرب يا حكومت ) همچنانكه علم اجمالى بعدى وجود دارد همچنين علم اجمالى ديگرى وجود دارد و آن عبارت است از علم اجمالى باينكه يك چيزى بطور اجمال از براى ( ب ) سبب است و اينعلم پيش از استقراء ثابت است پس اگر فرض كنيم كه ( ب ) را يك سبب بيش نيست و آن يا ( أ ) است و يا ( ت ) معنايش آن خواهد بود كه اينعلم در مجموعهء خود فقط دو عضو دارد كه عبارتند از ( أ ) و ( ت ) و اينعلم را با ( علم 1 ) نشان ميدهيم و گاهى از آن به ( علم اجمالى قبلى ) تعبير ميكنيم زيرا بوسيلهء اينعلم درجهء احتمال سببيّت ( أ ) از براى ( ب ) پيش از استقراء تعيين ميگردد كه ارزش احتمال پيش از استقراء بموجب اينفرض 2 / 1 خواهد بود همچنانكه ارزش احتمال نفى اين سببيّت نيز 2 / 1 است و هريك از اعضاء اينعلم را با ( ع 1 ) و مجموعهء اعضايش را با ( ع 1 ن ) و مجموعهء اعضايش باستثناى ( أ ) را با ( 1 - ن 1 ع ) نشان ميدهيم و معناى اين آنست كه ما پس از دو آزمايش مثبت مثلا با دو علم اجمالى