« اندازه دارى در معيشت » ، كه اينها همه شرايط زندگى ظاهرى و مادّى انسان را با واقعيّت سرشت انسانى هماهنگ مىكند . و نتيجهء آن اين است كه زندگى انسانها از قوام مادّى و معنوى و از همگرايى معيشتى و اخلاقى برخوردار مىگردد ، و از هر گونه كوتاهى يا تجاوز بر كنار مىماند ، چنان كه امام علىّ بن الحسين سجّاد « ع » در مقام دعا مىگويد : « و قوّمني بالبذل و الاقتصاد « 1 » - ( 1 ) خداوندا ! ( زندگى روحى و مادّى ) مرا با بخشيدن و ميانه روى كردن در مصرف ، بر پاى دار » . و بدين گونه از خداى متعال مسألت مىكند كه او را با دست بخشش داشتن و ميانه روى كردن در زندگى بر پاى دارد ، نه با مال فراوان و شادخوارى و خوشگذرانى . بنا بر اين ، استوارى معيشتى براى هر انسانى ، جز با ميانه روى در مصرف پديد نمىآيد ، و تكاثر مالى و آزادى در مصرف ، جز افت اخلاقى و سقوط چيزى در پى نمىآورد . و روشن است كه عامل سقوط ، عامل استوارى نتواند بود ؛ و استوارى به همان ميانه روى است ، چنان كه اين سخن امام عليّ بن ابى طالب « ع » از نظر گذشت كه « لن يهلك من اقتصد « 2 » - ( 2 ) هر كس ميانه روى كرد هرگز تباه نگشت » . بنا بر اين ، ميانه روى در زندگى از عوامل نجات انسان است ، و اسراف و همچنين خسّتورزى در زندگى و امكانات و مصرف ، از عوامل تباهى ، كه نيروهاى روحى را به هدر مىدهد ، و نفس انسان را فاسد مىكند . تذييل ( 1 ) اصل « اندازه دارى در معيشت » كه برخى از تعاليم و آيات و احاديث در بارهء آن در فصل گذشت ، با نظر به « عام بودن ادلَّه ( عموم ادلَّه ) » ، همهء مراحل تكليفى مثبت يا منفى مربوط به مال را شامل مىشود ،

--> « 1 » « صحيفهء سجّاديّه » / 202 ( دعاى 30 ) . « 2 » « غرر الحكم » / 256 ؛ « تحف العقول » / 63 .