و شكل راستين اندازه دارى در زندگى و مصرف كه تعاليم اسلامى بر آن تأكيد كرده‌اند ، اين است كه زندگى اترافى و اسرافى به زندگيى قوامى و مقتصدانه بدل شود ، و اندازه دارى و انضباط بر همهء موارد مصرف حاكم باشد ، تا مصرف كردن و بهره مند شدن از مواهب و امكانات موجود ، هم از نظر كمّى و هم كيفى ، با واقعيّت زندگى فطرى انسان هماهنگ گردد . و برخوردارى همهء مردمان از اموال و معادن و نعمتهاى الهى ، چنان چون زندگى يك خانوار همگون باشد . و اين هماهنگى و همگونى براى فرد و جامعه ، جز از راه اندازه دارى و ميانه روى ، و كوشش جدّى حاكميّت براى تحقّق بخشى به آن ، شدنى نيست . پرتوى روشنگر توجّه به اهميّت تربيتى و سازندهء « اندازه دارى » در زندگى و مصرف ، و آموخته شدن با روح اين تعليم الهى ، بر فراگيرى و پذيرش دو موضوع مبتنى است : ( 1 ) - در هم تنيدگى ابعاد مادّى و روحى وجود انسان ، به اين معنى كه مسائل معيشت و مصرف - از نظر كمّى و كيفى - با تار و پود وجود انسان ، هماره در حال تأثيرگذارى و تأثير پذيرى است . از اين رو ، نمودهاى اقتصادى و حالات زندگى و چگونگى مصرف ، پيوسته بر خصوصيّات نفسى و حالات روحى و اخلاقى انسان اثر مىگذارد و به آنها شكل مىدهد ، و مادّه و معنى در وجود انسان ( به صورتى گسترده ) كار مىكنند و اثر مىگذارند - چنان كه در پيش نيز اشاره اى گذشت . و از اينجاست كه مىنگريم فراوانى و زيادى مال موجب سركشى نفس مىشود ؛ طغيان نفس و سركشى نفس نيز انسان را به طلب مال فراوان وامىدارد ، تا جايى كه از او طاغوت يا طاغوتچه اى مىسازد . ( 2 ) - پى ريخته شدن فطرت و طبيعت انسان بر اعتدال و تمايل به ميانه روى ، و زيانمندى افراط و تفريط براى آدمى ، و نقش بنيادين