محمد رضا حكيمي - محمد حكيمي - علي حكيمي ( مترجم : آرام )
243
الحياة ( فارسي )
كرد ، كه بگوييم مقصود حديث اين است كه مال زكاتى كه زكات آن را نپرداختهاند ، در حكم يكى از مصداقهاى « كنز » است . و مقصود اصلى بيان اين مطلب است كه مال لازم براى معيشت و كسب و مصالح شايسته ، بر حسب تراز معيشتى مالك آن - البته غير از مال زايد و غير از مال تكاثرى - هنگامى كه زكات آن داده شده باشد ، عنوان كنز ندارد ، هر چند به صورت « دفينه » باشد . دو امر زير مؤيّد اين جمع است : ( 1 ) - پيامبر اكرم « ص » نفرمود : « و إن كان كثيرا - هر چند آن مال فراوان باشد » . ( 2 ) - رسم متداول آن روزگار ، زيرا در آن روزگاران مردم - اغلب - مالك مقاديرى محدود و اندك بودند كه براى معيشت و كسب و كفاف آنان - به صورتى متناسب با سطح اجتماعى و معيشتى - لازم بود ، و گاه همان را پنهان و بسا مدفون نگاه مىداشتند تا پس اندازى باشد و محفوظ بماند . چون امكانات ديگر براى حفظ مال كمتر در دسترس بوده است ؛ بنا بر اين ، حديث مىگويد : مالى كه وسيلهء گذران معيشت و كسب و كار و صنعت و شغل است ، و داراى صورتى اسلامى است و بطبع زكات آن داده شده است ، چنين مالى كنز ( اندوختهء كلان ) به شمار نمىرود ، خواه اين مقدار ( فعلا ) در كسب و كار و حرفه مصرف شود يا نشود . پس بنا بر آنچه گفتيم ، حديث ياد شده هيچ ارتباطى ندارد با اموال فراوان و سرسامآور ، و اندوخته هاى بسيار كلان ( بانكى و . . . ) ، و به هيچ روى مجوّزى براى جمع اموال و ايجاد اندوخته هاى كلان ، و دور داشتن اموال از دسترس توده هاى مردم نخواهد بود . 11 - اقتصاد اسلامى و زمينه سازيهاى لازم : از موضوعات مهمّى كه سهل انگارى در فهماندن آن به مردم ، و فراخوانى گستردهء مردم به آن روا نيست ، يكى اين است كه عملى كردن ( پياده كردن ) اقتصاد قرآنى ، و به جريان انداختن قوانين و چارچوبهاى عادلانهء اين اقتصاد ، در بخشهاى مختلف اجتماع ، نيازمند فراهم ساختن مقدمات و زمينه هايى است : ( 1 ) - آماده كردن زمينه هاى فكرى و فرهنگى و اخلاقى و اجتماعى