محمد رضا حكيمي - محمد حكيمي - علي حكيمي ( مترجم : آرام )

234

الحياة ( فارسي )

- ( 1 ) امام رضا « ع » - محمّد بن سنان گويد كه امام رضا « ع » در پاسخ نامهء وى به او چنين نوشت : « نامه ات به من رسيد كه در آن نوشته اى برخى از اهل قبله مىپندارند كه خداوند متعال ، هيچ چيز را بنا بر حكمتى حلال يا حرام نكرده است ، بلكه ( احكام حلال و حرام ) همه براى تعبّد بندگان است ( يعنى هر چه خدا فرموده است بجا آورند يا ترك كنند ، از روى تعبّد و پذيرش بىدليل ، بىآنكه حكمتى و علَّتى در آنها باشد ) . هر كس چنين گفته است سخت گمراه است و آشكارا در زيان ، زيرا اگر چنين مىبود ( عكس آنچه هست نيز درست بود ، يعنى ) درست بود كه مردمان را به تعبّد فراخواند با حلال قرار - دادن حرامها و حرام قرار دادن حلالها ، يعنى ( مثلا ) عبادت را در اين قرار دهد كه مردمان نماز نخوانند ، روزه نگيرند ، هيچ كارى از كارهاى نيك انجام ندهند ، و خدا و پيامبران و كتابهاى آسمانى را انكار كنند . . . ( يعنى ترك عبادت عبادت باشد ، و ترك كار نيك كار نيك ، و ترك عقيده عقيده . . . در صورتى كه هرگز چنين نيست و ) ما اين را دريافته‌ايم كه آنچه خداوند متعال حلال كرده است به صلاح بندگان و بقاى ايشان مربوط است ، و آنان ( براى زندگى مادّى و تكامل روحى ) بدان نياز دارند ، و چيزى جايگزين آن نتواند شد . و نيز دريافتيم كه آنچه حرام شده است ، چيزهايى است كه بندگان خدا به آنها نيازى ندارند ، بلكه آنها مايهء فساد و نابودى و تباهى است . آنچه اين حديث - در مطلب مورد بحث - به ما الهام مىكند ، اشاره به علَّتهاى حلال بودن و حرام بودن چيزهاست . و مىنگريم كه در « مال فراوان » ( و تكاثرى ) هيچ علَّتى از علَّتهاى حلال بودن وجود ندارد : ( 1 ) - جمع كردن مال و انباشتن آن ، به صلاح مردمان نيست ، بلكه عامل فساد ايشان است .