1 - سند و راويان آن ، و احاديث ديگرى كه در بارهء همين موضوع و تأكيد و تأييد آن رسيده است . 2 - زمان بيان آن . 3 - مكان بيان آن . 4 - چگونگى بيان آن ، يعنى تعيين چارچوبى تعيين شده و مشخّص براى همهء امّت . 5 - قرار دادن مال در برابر شخص . با توجّه به اين مراتب ، پرداختن پيامبر اكرم « ص » به بيان موضوعى چون اين موضوع ، در روزهاى پايانى زندگى خود ، در حجّة الوداع ، در اجتماع عام مسلمانان در مكَّهء مكرّمه ، آن هم به صورت اعلام برنامه اى عام و جهت بخش ، همه بر اهميّت اين بيان دلالت دارد ، يعنى اينكه امّت اسلامى در همهء دوره ها و زمانها و سرزمينها ، بيش از دو راه در برابر خود ندارد : پيروى از عدالت و حق و حركت كردن بر طبق آن دو ، و آن دو را پيشوا و ميزان قرار دادن ؛ يا رفتن به دنبال مال و به مردم ستم كردن ، و به مقتضاى مالدوستى و ستمگرى رفتار كردن ، و مال و منال را معيار قرار دادن . و اين حديث نبوى ، مال و محور سازى آن و زياده خواهى از آن را ، نيز طاغوتهاى اقتصادى و ستمگريهاى معيشتى و تفاوتهاى فاحش در جامعهء اسلامى را ، به صورتى قاطع و سخت مىكوبد ؛ و ناگزير بايد ملاك قرار گيرد . اگر جامعه اى را مشاهده كنيد كه در آن عدالت مقياس هر چيز است ، بدانيد كه آن جامعه جامعه اى اسلامى است ، و اگر جز اين بود ، نه ؛ و با اين معيارهاى قرآنى و حديثى ، نشانه هاى جامعهء راستين اسلامى نمودار مىگردد ( ، ) . 4 - الإمام علي « ع » : المال يعسوب الظَّلمة ، و أنا يعسوب المؤمنين . « 1 »

--> « 1 » « مستدرك نهج البلاغه » / 179 ( تأليف عالم فاضل و اديب ، شيخ هادى كاشف الغطاى نجفى ، چاپ بيروت )