اسرا دوغان / مهرى آريانفر
44
حج گزارى ايرانيان به روايت اسناد عثمانى و قاجارى ( فارسى )
اقامت يك سنه در شام شريف و نه طاقت برگشتن به وطن را داشتيم . خلاصه اينكه مقصر عرض و حال اين بىچارهها آقايان عجم كردستان هستند . مقدار اموال ، اجناس و دواب « 1 » ما را به يغما بردند و غير از آن ما را نفر به نفر شمرده و پول از ما گرفتند ، در ذيل صفحه نوشته شده است ؛ اين حد ظلم و ستم در هيچ زمانى ، انجام نشده است . ناچاراً و گستاخانه ، احوال و درد خود را به نزد دولتمدار عرض و اعلام مىكنيم . هر چه لايق دولتشان است ، اجرا فرمايند و مظهر و باعث تنبيه شود و ظلم اقويا به دعاى خير ضعفا و مساكين تأديب گردد . به غير از پيشكش ، سلامتى و اموال غارتى از حجاج عجم ، قروش و طلاهايى كه به ناحق گرفته شد عبارت است از : يالدوز [ ستاره ] طلاى اخذ شده توسط حاكم بدليس ، 4500 عدد ، يالدوز طلاى اخذ شده توسط بيگ سنجاق « 2 » زريكى ، 2700 عدد ، يالدوز طلاى اخذ شده توسط حاكم شيروان ، 2300 عدد ، قروش اخذ شده توسط بيگ سنجاق اسعرد ، 1300 عدد ، يالدوز طلاى اخذ شده توسط حاكم حزّو ، 8000 عدد ، يالدوز طلاى اخذ شده توسط ضابط ملّلىسراى ايالت رقه ، 1800 عدد ، يالدوز طلاى اخذ شده توسط ضابط بيرجيك ، 2100 عدد ، قروش اخذ شده توسط ضابط قلعه كلهوت از مضافات حكومت حزّو ، 1100 عدد ، قروش اخذ شده توسط قاضى و بيگ سنجاق حصن كيفا ، 800 عدد ، قروش اخذ شده توسط متسلم دياربكر ، 1000 عدد ، قروش اخذ شده توسط بيگ سنجاق سيورك ، 1200 عدد ، قروش اخذ شده در حلب ، معرى ، حما و حمص ، 1800 عدد . مسئول و علت غايى غصب دارايى ما از بدليس تا دياربكر ، عجمآقاسى ، محمودآغا و از دياربكر تا حلب ايوبآقا مىباشند ؛ زيرا با ظلم خود ما را در اين دايره ظلم گرفتار كردند تا مسلمانان ، اين مقدار ضرر و زيان ديدند . استدعاى ما اين است كه همه چيز صدقه سر مباركتان شود ، ولى براى رفع ظلم بسيار اين دو شخص در حق ما ، ديگر مطلقاً عجمآقاسى
--> ( 1 ) . چارپايان ؛ حيوانات باركش و مسافربر . ( 2 ) . يكى از تقسيمات كشورى و ايالتى در دولت عثمانى ؛ ولايت .