على محمدى
70
شرح اصول استنباط ( فارسى )
اصوليين هماهنگ است يعنى آنها نيز طرفدار برائت و عدم وجوب احتياط هستند و صاحب وسائل الشيعه ادعاى اجماع كرده و تنها برخى از اخباريين يعنى محدث استرابادى و محدث بحرانى آن هم در خصوص اجمال نص و تعارض نصيين طرفدار احتياط و توقّف شدهاند كه در رسائل مرحوم شيخ تفصيلا آمده . شبههء موضوعيه همانگونه كه در مباحث قبلى عنوان شد شبهه در يك تقسيم دو قسم مىشود : 1 - حكميه . 2 - موضوعيه . شبهه حكميه عبارت بود از اينكه شك ما در حكم شرعى كلى الهى باشد مثل حرمت شرب توتون . شبهه موضوعيه عبارتست از اينكه شك ما در مصداقى از مصاديق خارجيه موضوع كلى حكم است كه حكم كلى را مىدانيم و در خصوص فردى از افراد خارجيه دچار شبهه هستيم و البتّه بحث اصلى اصولى در علم اصول پيرامون شبهات حكميه است كه نتيجه آنها استنباط حكم شرعى كلى است . و امّا بحث از شبهه موضوعيه مربوط به علم فقه و فقيه است ولى از آنجا كه مجارى اين اصول تعميم داشته و در شبهات موضوعيه هم جارى مىشوند لذا استطرادا در اصول هم مطرح مىشود و آن اينكه : شبهه موضوعيه هم بر دو قسم است : 1 - موضوعيه تحريميه كه شك ما در حكم حرمت فلان موضوع خارجى است . 2 - موضوعيهء وجوبيه كه شك در وجوب فلان مصداق داريم .