مقامات چهارم و پنجم و ششم يا شبهات حكميه وجوبيه مقام اوّل و دوّم و سوّم پيرامون شبهه حكميه تحريميه بود كه وضعش روشن شد و اينك مقام چهارم و پنجم و ششم پيرامون شبهه حكميه وجوبيه است كه دوران امر ميان وجوب و غير حرمت است و منشأ شبهه يا فقدان نص است و يا اجمال نص و يا تعارض نصين . امّا فقدان نص : مثلا نمىدانيم كه آيا دعا عند رؤية الهلال واجب است يا خير ؟ منشاء شكّمان هم نبود نص معتبر است . و امّا اجمال نص : مثلا امرى از شارع رسيده مبنى بر اقامه گفتن براى نماز ولى به عقيدهء كسى صيغهء افعل مشترك لفظى است ميان وجوب و استحباب يا وجوب و استحباب و اباحه و لذا عند الاطلاق مجمل مىشود . و امّا تعارض نصين : مثلا حديثى گفته نماز جمعه در عصر غيبت واجب و حديث ديگر گفته مستحب است و با يكديگر تعارض كرده‌اند و سبب شبهه در وجوب گرديده . حال به عقيدهء اصوليين سه مقام شبهه وجوبيه به سه مقام شبهه تحريميه ملحق است يعنى در شبههء تحريميه فقدان نص سبب اجراء اصل برائت عقلى و شرعى بود در اينجا هم عدم بيان سبب اصل برائت است و نيز در شبهه تحريميه و اجمال نص آنجا برائتى شديم در اينجا هم كذلك و نيز در شبهه تحريميه تعارض نصين سبب قول به تخيير شد به حكم اخبار علاجيه در ما نحن فيه هم كذلك و تنها مانع همان حديث مرفوعه زراره است كه تفصيلا بحث شد . و عقيدهء اخباريين در شبهه وجوبيه با