على محمدى
63
شرح اصول استنباط ( فارسى )
تنبيه دوّم [ لا ريب در اينكه وجوب تنها با دليل . . . ] لا ريب در اينكه وجوب تنها با دليل معتبر قطعى يا ظن خاص اثبات مىگردد و با دليل ضعيف قابل اثبات نيست و نتوان گفت هذا واجب شرعا آرى احتياط امر ديگرى است . و لا ريب در اينكه حرمت هم مثل وجوب است و خلاصه الزاميات با دليل معتبر قابل اثبات هستند . انما الكلام در مستحبات و مكروهات است ولى چون اخبار در رابطه با مستحبات وارد شده آقايان اين بحث را تنها در سنن و مستحبات مىآورند و آن اينكه آيا به مجرّد ورود يك خبرى هرچند ضعيف السند استحباب شرعى كه حكمى از احكام شرعيه است اثبات مىشود و مىتوان آن عمل را به نيت امر استحبابى شرعى انجام داد ؟ يا اينكه صرفا به نيت رجاء و اميد رسيدن به ثواب و به نيت احتمال امر مىتوانيم انجام دهيم نه به نيت وجوب ؟ در مسئله دو وجه ( يعنى دو احتمال داراى دليل ) بلكه دو قول ( يعنى نه تنها دو وجه است بلكه هروجهى قائل هم دارد ) وجود دارد : 1 - مشهور و منجمله مرحوم آخوند صاحب كفايه طرفدار ثبوت استحباب شرعى هستند و عمده دليل مشهور بر مطلب اخبار من بلغ است كه تحت عنوان تسامح در ادلّهء سنن از آنها ياد مىشود و اين اخبار دلالت دارند بر اينكه : من بلغه ثواب ( حال از هرراهى كه به او برسد چه طريق معتبر و چه ضعيف ) على عمل فعمله . . . كان له ذلك الثواب و . . . كه اين اخبار ثواب را اثبات مىكند و ثواب كاشف از يك امر استحبابى است و مرحوم آخوند عمدهء دليلشان