الذى چى ؟ كلمهء علمنى كه آمده كاملا معين و مشخص مىكند كه هذا هو الذى علمنى پس احتمال اكرمنى - اطعمنى - اهاننى - سلّم على و . . . منتفى مىشود . سؤال : آيا تعيين و تشخيص مفاد اين اسماء با لفظ علمنى و امثال آن با استقلالى بودن معانى اين اسماء منافات دارد ؟ جواب : خير منافى نيست زيرا هر اسم مبهمى عند المتكلم معنا و مسماى معينى برحسب واقع و نفس الامر دارد كه معناى استقلالى هم هست ولى عند المخاطب ابهام دارد و با آوردن لفظ ديگر آن اجمال و تبيين مىگردد و نظير مطلب در باب تخصيص مضاف بوسيلهء مضاف اليه است . فى المثل وقتى مىگوئيم : غلام زيد يا مىگوئيم : عبد اللّه در هركدام مضاف يعنى غلام ، عبد اسم بوده و داراى معناى مستقلى است و غلام يعنى ذات ثبت له الرقية و عبد يعنى ذات ثبت له العبودية و بدون اضافه نيز مفيد معنى است ولى هنگاميكه غلام را به زيد اضافه مىكنيم اين غلام اختصاص به زيد پيدا مىكند يا عبد به اللّه و غير مضاف اليه را خارج مىكند . ولى معذلك اين تخصيص با آن معناى استقلالى كه در باب اسم مدّ نظر است كمترين مزاحمت و منافاتى ندارد پس وضع اسماء اشاره نيز روشن شد . قوله : فاعلم : مبحث سوّم : پس از عنايت به دو مقدّمه مذكور مىگوئيم : اختلاف ميان اصوليين در اينكه آيا حقيقت شرعيه داريم يا خير ؟ البتّه همهء اصوليين متّفق هستند براينكه حقيقت شرعيه به نحو وضع تعيينى ( كه شارع مقدّس صريحا به مسلمين اعلام كرده باشد كه من لفظ صلوة را براى فلان عبارت قرار دادم و كذلك لفظ الحج و الصوم و الوضوء و الغسل و . . . ) قطعا منتفى است زيرا اگر چنين اعلاميه‌اى صادر گرديده بود حتما مسلمانان آن را سينه‌به‌سينه حفظ كرده و زبان به زبان نقل مىكردند .