براى خبر واحد اصطلاح اصوليين است ) . و خود خبر واحد بر دو قسم است : 1 - واحد مع القرينة القطعيه . 2 - واحد مجرّد از قرائن قطعيه و بحث ما در همين قسم اخير است يعنى خبرهاى واحدى خالى از قرائن قطعيه اگرچه محفوف به قرائن ظنيه باشند . با حفظ اين مقدمه مىگوئيم : راجع به حجيت و عدم حجيت خبر واحد مجرّد مجموعا سه نظريه وجود دارد : 1 - رأى افراطيون : اخباريين برآنند كه كليهء روايات موجود در كتب اربعه و ساير كتب معتبر در حق ما حجت هستند و بلكه برخى تمامى آنها را مقطوع الصدور دانسته‌اند . 2 - رأى تفريطيون : سيّد مرتضى و پيروان او برآنند كه خبر واحد مجرّد مطلقا حجت نيست . 3 - مشهور اصوليين شيعه حدّ وسط را گرفته و فى الجمله براى خبر واحد مجرّد حجيت قائل هستند منتها مبانى در اين باب مختلف است . « 1 » و ما در اينجا در دو مقام بحث داريم : 1 - ادلّه مانعين يعنى سيد و اتباع او . 2 - ادلّه مجوزين يعنى مشهور علماء شيعه . امّا مقام اول : منكرين حجيت خبر واحد براى اثبات مدعاى خود به سه دليل تمسك كرده‌اند . دليل اول : به آياتى از قرآن كه در مقام نهى از اتباع ظن نازل شده تمسك

--> ( 1 ) - در شرح اصول فقه ، ج 3 ، به اين مبانى اشاره شده است .