على محمدى
384
شرح اصول استنباط ( فارسى )
امام ( ع ) هم يكى از علماء امت و بلكه اعلم علماء امت و بلكه رئيس و مرجع آنان است و على الفرض هيچ فردى نمانده كه ما به محضرش نرسيده باشيم پس رأى حضرت را بدينوسيله استكشاف نمودهايم . 2 - طريقهء اجماع لطفى كه مخترع آن جناب شيخ طوسى ره مىباشد و اجماع خود را بر قاعدهء لطف مبتنى كرده . در اينجا به عنوان مقدمه اشارهاى گذرا به قاعدهء لطف داشته باشيم و آن اينكه : متكلمين مىگويند : لطف به مقتضاى حكمت بر خداوند واجب است و براى اثبات آن دلائلى دارند كه در شرح كشف المراد آوردهام و معناى لطف اينست كه : خداى حكيم كه ما را آفريده بايد ابزار سعادت و هدايت ما را نيز فراهم آورد و هرآنچه را كه مقرب بسوى جنّت است و مبعّد از نار است در اختيار ما بگذارد و اين كار را به نحو احسن انجام داده يعنى براى هدايت بشر و ارشاد جهال و جلوگيرى از انحرافات و لغزشها و پيدا كردن راه صحيح ارسال رسل نموده و انزال كتب فرموده و نصب ائمه ( ع ) نموده ، پس وظيفهء اصلى امام ( ع ) كه براى آن منصوب گشته عبارتست از ارشاد جاهل و امر به معروف و نهى از منكر و مبارزه با انحرافات و زشتىها و كجىها و پستىها و پلشتىها و . . . با عنايت به اين مطلب مىگوئيم : هرگاه امت بر امرى از امور اجماع نمودند در حالى كه بر خطا و در اشتباه بودند به حكم قانون لطف بر امام ( ع ) واجب است آنان را ارشاد نموده و يا حداقل در ميان آنان القاء خلاف كند تا سند باطلى براى آيندگان درست شود حال اگر امت اتفاق كردند و امام ( ع ) به هر شكل ممكن مخالفت نفرمود ما كشف مىكنيم كه اين اجماع مرضى رضاى حضرتش ( ع ) مىباشد و گرنه آن حضرت اخلال به وظيفه نمىفرمود .