على محمدى

379

شرح اصول استنباط ( فارسى )

احاديث قدسيه نيست و كه قبل الفحص و اليأس هم بشود بدان تمسك كرد ولى از طرفى هم مقصود خداوند از آنهمه آيات ظاهره و واضحة المراد از قبيل « يا ايها الناس » . . . « يا ايها الذين آمنوا » . . . خصوص رسول خدا نيست كه ذكر يعنى قرآن بر او نازل شده و خصوص راسخين در علم يعنى اهل‌بيت معصومين حضرت ( ع ) هم نيست بلكه مراد اينست كه همگان اين دستورات و برنامه‌ها را شناخته و بدان عمل كنند و لذا بعد الفحص اخذ به ظواهر بلامانع است . قوله : و امّا استدلال : طائفه چهارم از اخباريكه مشهور بدان استدلال كرده‌اند براى جواز تمسك به ظواهر عبارتست از اخبار فراوانى كه در مقام احتجاج خود امام به بعض آيات وارد شده يعنى امام ( ع ) حكمى را بيان نموده و در كنار آن به آيه‌اى از آيات قرآن استدلال كرده مثلا در روايات فرموده : طلاق عبد زوجه‌اش را بدون اذن و رضايت مولى صحيح نيست چون قرآن فرموده : عَبْداً مَمْلُوكاً لا يَقْدِرُ عَلى شَيْءٍ و طلاق شيئى است پس عبد قادر بر او نيست و امثال اين روايات حال سئوال اينست كه آيا اين دسته هم دليل بر مدعاى مشهور مىشود يا خير ؟ در جواب بايد گفت دو نظر است : 1 - عده‌اى به ايندسته هم احتجاج كرده‌اند براى اثبات جواز تمسك به قرآن به اين دليل كه امام ( ع ) در مقام ارشاد ماها است كه شما مىتوانيد اين گونه احكام را از قرآن استفاده كنيد . 2 - مصنف مىفرمايد : به نظر من اين دسته از اخبار دليل بر مدعاى اصوليين نيست زيرا كه استدلال خود امام به آيات كه جاى بحث نيست زيرا او از اهل الذكر و از راسخين در علم است و آنان اهل قرآن هستند و قرآن در بيت آنان نازل شده و لذا او مىتواند استدلال كند ولى دليل آن نيست كه ما هم بتوانيم استدلال كنيم .