فرموده : بواسطهء تو بندگانم را ثواب مىدهم و عقاب مىكنم يعنى معيار ثواب و عقاب عقل و ادراكات عقلى است . و ثالثا اگر ما ظاهر سخنان اخباريين را بگيريم بايد به كلى دستگاه عقل را تعطيل نموده و حتى در اصول دين آن هم حتى به عقل فطرى اعتنا نكنيم و اگر چنين شد پس دستگاه شرع هم بايد تعطيل شود چون راهى به اثبات حقانيت شرع غير از راه حكم عقل فطرى نداريم و با خود شريعت كه نتوان حقانيت آن را اثبات كرد زيرا كه دور است و لذا بعيد است كه مراد اخباريين هم مطلبى باشد كه از زبان آنها ذكر شد . قوله : نعم : ما مىتوانيم مراد آنان را توجيه كنيم بگونه‌ايكه با مطلب مشهور اصوليين يكى باشد و اختلافى نباشد و آن اينكه : عقل دو نوع است : 1 - عقل فطرى خالص كه به واسطه او خدا و شريعت را ميشناسيم . 2 - عقول سقيمه و مريضه‌اى كه براساس هواها و هوسها و شهوات و تمايلات حكم مىكنند نظير آنچه را كه برخى از روشنفكرها به مقتضاى برداشتهاى شخصى خود انجام مىدهند و بعنوان دين و شريعت عرضه مىكنند و ممكن است گروهى ناآگاه از مسائل اسلامى آن سخنان و فلسفه‌بافيها را باور كنند و بپندارند كه عاليترين تفسير از دين است و نظير آنچه را كه عالمان و فقهاى اهل سنت دارند كه از روز اول از اهلبيت عصمت و طهارت ( ع ) بريده و بدامان استحسانها و قياسها و اجتهاد به رأىها پناهنده شدند و طبيعى است كه چنين استنباطى كثير الخطا است و ارزشى ندارد و اى چه‌بسا براى خوشايند خليفه در حكم خدا دخل و تصرف كنند و بدعتها در دين گذارند و امروزه بالعيان دانشمندان دربارى وهابى را در عربستان و جاهاى ديگر مىبينيم كه چه تفرقه‌هائى در ميان مسلمين ايجاد مىكنند و . . . حال منظور اخباريين از آن عقلى كه ارزش ندارد همين عقول آميخته به هواها