على محمدى
116
شرح اصول استنباط ( فارسى )
بلكه كمال عمل است ولى نياوردن آن شايد مضر باشد و لذا احتياطا بايد قصد قربت كرد مگر مواردى كه دليل خاصى بيايد مبنى براينكه عمل از دوش ساقط مىشود به هرقصدى كه اتيان شود . تمرينات : جواب تمرين 1 - مثال واجب كفائى : انقاذ غريق - امر به معروف و . . . مثال واجب تخييرى : كفارهء قسم ، مثال واجب مضيق : حج ، مثال واجب غيرى : غسل براى نماز ، مثال واجب مشروط : زكات و نصاب ، مثال واجب توصلى : تطهير البدن . جواب تمرين 2 - آرى مىشناسيم به بيانى كه تفضيلا ذكر شد . 3 - [ مبحث سوم ] مقدمه واجب سومين مبحث از مباحث باب اوامر پيرامون مسئله معروفهء مقدمهء واجب است و در اين رابطه تفضيلا در شرح اصول فقه جلد دوم مباحث را عنوان كردهام و آنچه كه در كتاب ارزشمند اصول استنباط آمده چند مطلب كوتاه بيش نيست : 1 - تعريف مقدّمهء واجب : مصنف فرموده : مقدمهء واجب عبارتست از هر آنچيزى كه واجب بدون آن تمام و كمال نمىيابد و اين تعريف هم شامل مىشود مقدمات وجوبيه را كه اصل وجوب بر آنها متوقف است و هم مقدمات وجوديه را و هم مقدمات صحت عمل موجود را از قبيل استطاعت ، قطع مسافت و طهارت . و به بيان ديگر مقدمهء واجب عبارتست از كل ما يتوقف الواجب عليه امّا فى وجوبه او فى وجوده او فى صحته يعنى مقدمه واجب و اصولا مقدمهء هرفعلى اعم از واجب و مستحب و . . . آن چيزهائى را گويند كه واجب و ذى المقدمه برآن متوقف است و بدون آن يا ذى المقدمه واجب نمىشود و يا اگر هم وجوب آمده موجود نمىشود و يا اگر هم موجود شود صحيح نمىباشد مثلا دخول وقت اگر