فرض است و باطل است ، پس اينكه ملازمه نباشد نيز باطل است . نتيجه : پس ملازمه هست ، علاوه بر اين عقل را خدا حجت قرار داده و فجور و تقوى را به او الهام كرده ، پس اگر عقل حكم كرد ، يعنى شرع هم حكم نموده . و سياتى در درس بعد كه اساسا تعبير به ملازمه غلط است . اما بحث ديگر : پس از اينكه ثابت كرديم كه ملازمه هست ما بين حكم عقل به حسن يا قبح با حكم شرع برطبق آن ، حال اين بحث مطرح است : در مواردى كه عقل ما استقلالا حكم مىكند به حسن كارى يا قبح كارى و يا به وجوب و حرمت آن مثل باب اطاعت و عصيان كه عقل حكم مىكند به اينكه اطاعت مولى واجب و معصيت مولى حرام است . و مثل باب معرفت تكاليف كه عقل مستقلا حكم به لزوم آن مىكند و مثل باب عدل و ظلم و احسان و . . . كه از موارد مستقلات عقليه هستند و ميدان تاخت‌وتاز مركب عقلند . اگر در چنين موردى از سوى شارع مقدس امرى يا نهيى فرابرسد مثلا شارع بفرمايد : « أَطِيعُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِي - الْأَمْرِ مِنْكُمْ » يا بفرمايد : « ما آتاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَ ما نَهاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا » و يا بفرمايد : « إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَ الْإِحْسانِ » و يا بفرمايد : « لا تَظْلِمُونَ وَ لا تُظْلَمُونَ » و يا عقل مىگويد شكر منعم واجب است شرع هم فرمود ان اشكر لى و لوالديك . . . آيا اين اوامر و نواهى شارع امر و نهى مولوى است يا ارشادى ؟ به عبارت ديگر در اين موارد شارع بما هو مولى و شارع امر و نهى مىكند تا بشود مولوى و يا بما هو عاقل و واحد من العقلاء حكم مىكند تا بشود ارشاد به حكم عقل ؟ به عبارت سوم : آيا اين امر و نهىها تأسيسى « مؤسس حكم جديد » است يا تأكيدى « مؤكد حكم عقل » است ؟ مقدمة بايد فرق اوامر و نواهى مولويه و ارشاديه را بدانيم : اوامر و نواهى مولويه عبارتست از امرها و نهىهائى كه مستقلا اطاعت و عصيان دارند و امتثال مىطلبند مثل امر صلاتى و نهى از شرب خمر و . . . ولى اوامر و نواهى ارشادى آنست كه استقلالا و جداى از حكم عقل يك اطاعت و عصيان ندارد بلكه ارشاد به همان حكم عقل است كه اگر شرع هم نمىفرمود عقل ما چنين حكم مىكرد و شرع مطلب تازه‌اى نياورده .