الشيخ محمد رضا المظفر ( مترجم وشارح : على محمدى )

157

أصول الفقه ( شرح اصول فقه ) ( فارسى )

انجام بگيرند ؟ 2 - اگر بر انجام مقدمهء واجب و واجبات غيريه ثوابى علىحده مترتب نمىشود پس چگونه بر خصوص طهارات ثلاث ثواب علىحده مترتب است ؟ اين دو سؤال علماى اعلام را واداشته كه هركدام طريقى و راه‌حلى را پيشنهاد كنند . جناب مظفر مقدمتا مىفرمايد : اين دو اشكال ايراد بر عبادى بودن طهارات ثلاث و بر استحقاق ثواب نسبت به طهارات ثلاث نيست زيرا عباديت طهارات ثلاث امرى است مفروغ عنه و لا ريب فيه است كما اينكه استحقاق ثواب بر اتيان اين‌ها نيز امرى است مسلم و جاى ترديد نيست . بلكه در حقيقت اين دو اشكال برآن اصول و قواعديست كه ما در باب مقدمهء واجب تأسيس نموديم ، پس بايد برگرديم به آن اصول خودمان و آن اصول را تصحيح كنيم به اين وسيله كه عباديت طهارات ثلاث را جورى توجيه كنيم كه با توصلى بودن اوامر غيريه سازگار باشد ، در اينجا راه‌هاى فراوانى ارائه شده ولى به عقيدهء ما راه حل اينست كه بگوئيم : از مسلمات است كه طهارات ثلاث شرط صحت صلاة هستند و عند الشارع انجام صلاة صحيحا متوقف بر يكى از اين طهارات ثلاث است منتهى كلام در اينست كه آيا صحت صلاة متوقف است بر مجرد اعمال وضوء يا غسل يا تيمم و لو بدون قصد قربت ؟ و يا اينكه متوقف است بر انجام اين امور با قصد قربت ؟ مسلما احتمال ثانى صحيح است يعنى منحصرا صحت صلاة متوقف است بر اتيان اين امور با قصد قربت نه مجرد اعمال صورى و ظاهرى و پيكرهء وضوء يا غسل ، بنابراين مطلق الوضوء او الغسل او التيمم شرط صحت صلاة نيست بلكه وضوى عبادى يعنى وضوئى كه با قصد قربت انجام شود و عبادت باشد او مقدمهء صلاة است . و عليه : روى اين اساس عباديت وضوء پيش از تعلق امر غيرى و مقدمى به آن فرض شده و ثابت گشته چون فرض ما اينست كه امر غيرى به وضوئى كه عبادت باشد تعلق گرفته نه به مطلق وضوء چه عبادى باشد و چه نباشد . بنابراين عباديت وضوء از ناحيهء اين امر غيرى و مقدمى سرچشمه نگرفته تا شما بفرمائيد كه امر غيرى عبادت