تدريجى مولى فرض حصول و تحقق بقيهء اجزا را مىنمايد و سپس تكبيرة الاحرام را برفرض حصول ساير اجزا ، واجب مىگرداند آن هم بنحو وجوب فعلى ، همچنين در ما نحن فيه هم كه وجوب مشروط به آمدن شرط متأخر است مولى فرض حصول شرط را در آينده مىكند و وجوب فعلى را براى واجب درست مىنمايد لذا از همين‌الان وجوب فعلى است نه اينكه فعليت آن مراعى باشد تا حين آمدن شرط متأخر پس باز هم توانستيم شرط متأخر را تصوير كنيم . مرحوم مظفر مىفرمايد : به نظر من اين تصويرى كه استادم از شرط متأخر عرضه نمودند مورد اشكال مىباشد و لكن چون بنا بر اختصار است از بيان آن صرف‌نظر مىكنيم . ( در پايان كلامى از صاحب محاضرات نقل مىكنيم : فمرة يكون قيدا لها بوجوده المتأخر مثل ان يأمر المولى باكرام زيد مثلا فعلا به شرط مجىء عمرو غدا فان المجعول فيه هو حصة خاصة من الوجوب و هو الحصة المقيدة بمجيء عمرو غدا فاذا تحقق القيد فى ظرفه كشف عن ثبوتها فى موطنها و الا كشف عن عدم ثبوتها فيه و مرة اخرى بوجوده المتقدم كما لو أمر باكرام زيد غدا به شرط مجىء عمرو هذا اليوم و مرة ثالثة بوجوده المقارن و ذلك كقوله و للّه على الناس حج البيت . . . سپس مثال عرفى مىزنند : كالحمامات المتعارفة فى زماننا هذا فان صاحب الحمام يرضى فى نفسه رضا فعليا بالاستحمام لكل شخص به شرط ان يدفع بعد الاستحمام و حين الخروج مقدار الاجرة المقررة من قبله فالرضا من المالك فعلى و الشرط متأخر ) . 8 - المقدمات المفوّتة امر هشتم از امور نه‌گانه‌اى كه در رابطه با مقدمهء واجب عنوان نموده‌اند مربوط به مقدمات مفوته است ، مقدمتا بايد بدانيم كه واجب و ذى المقدمه در يك تقسيم به دو قسم منقسم مىگردد : 1 - واجبات موقته 2 - واجبات غير موقته . اما اولى : واجب موقت عبارتست از واجباتى كه از سوى شرع مقدس براى آنها وقت معينى منظور شده است ؛ از قبيل حج ( كه در ايام معينى بايد انجام گيرد ) و صوم ( كه در وقت معينى انجام مىگيرد ) و صلاة يوميّه و . . . خود موقته هم به دو قسم تقسيم مىشوند : 1 - مضيق 2 - موسع . كه در محل