شود ، بلكه اگر اتفاقا و تصادفا و روى روال عادى به درجهء استطاعت رسيد ، يجب عليه الحج و هكذا در وجوب زكات نسبت به تمكن از نصاب . تنظير : ما نحن فيه نظير فوت است كه موضوع قضاء است و در روايات ما آمده كه ( اقض ما فات كما ما فات ) اين معنايش آن نيست كه ابتدا بر مكلف واجب باشد كه برود فوت واجب را تحصيل نمايد ؛ يعنى نماز نخواند تا فوت تحقق پيدا كند تا امر اقض را امتثال نمايد ؛ بلكه منظور اينست كه اگر تصادفا عمل واجبى از تو فوت شد ، بايد قضاء آن را بجا آورى و در خارج وقت ، تدارك نمائى فتعين كه محل نزاع ما منحصرا در مقدمات وجوديه است . 5 - المقدمة الداخلية امر پنجم از امور تسعهء مورد نظر و تقسيم دوم از تقسيمات مقدمهء واجب ، آنست كه مقدمات وجوديه خود به دو قسم منقسم مىشوند : 1 - مقدمات داخليه 2 - مقدمات خارجيه اما داخليه عبارتند از همان اجزائى كه در تشكيل ماهيت و حقيقت مأمور به و ذى المقدمه و واجب دخيل هستند و اين واجب از آن اجزاء مركب مىباشد ؛ نظير ركوع ، سجود ، تشهد ، سلام و . . . نسبت به نماز . دو سؤال : 1 - علما روى كدام اصل از اصول اجزاء واجب را مقدمات واجب ناميده‌اند ؟ جواب : بدليل اينكه مقدمه عبارتست از ( ما يتوقف عليه الشىء ) يا ( ما لا يتم الواجب إلا به ) و در ما نحن فيه اين معيار صادق است بدليل اينكه مركب و كل در وجود خارجىاش متوقف بر تك‌تك اجزاء است ؛ تا ركوع نباشد ، نماز در خارج تحقق نمىيابد و هكذا . نظير اينكه عشره در خارج مركب از ده تا يكى است و تا اين يكىها نباشند عشره هم نيست ؛ پس هركدام از اين يك‌ها مقدمه‌اى هستند لتحقق العشرة . لذا نام اجزاء را مقدمات گذاشته‌اند . 2 - چرا نام اجزاء را مقدمات داخليه گذاشته‌اند ؟ جواب : بدليل اينكه هر جزئى ، داخل در ماهيت كل است و قوام مركب به اجزائش مىباشد و اساسا مركب ، در خارج ، چيزى وراى همين اجزاء نيست و يك وجود مستقل و جدا از اين اجزاء ندارد ؛ لذا اين‌ها مقدمات داخليه‌اند ؛ يعنى داخل در