علمى و انسانى جوامع بشرى مبتنى بر آن است را كنار بگذاريم ؛ روشهايى مانند ساختن رمان فيلم نمايش شعر و . . . ، كه تمامى آنها مبتنى بر تخيل و توهم است . اگر اين روشها براى رساندن معانى زشت و باطلى استفاده شود باطل و غلط خواهد بود ، اما اگر براى رساندن معانى حق و صحيح و ارزشى استفاده شود بسيار صحيح و حق خواهد بود . خلاصه آنكه : در اين اسلوب از نقل ماجرا و بيان مطلب لازم نيست عين الفاظ داستان و يا عين نمايش و فيلم مطابق با آن چيزى باشد كه واقع شده ، بلكه تنها بايد آن معنى و مفهومى كه از اين اسلوب تخيّلى استفاده مىشود حق و حقيقت باشد . ملاك و معيار صدق و كذب در اين نوع از نقل متفاوت از ساير انواع است . هيچگاه به فيلم يا رمانى كه ساخته شده و باز گو كننده يك حقيقت مهم است نسبت كذب و خلاف واقع نمىدهند به اين بهانه كه عين جريانات مذكوره در خارج رخ نداده و اين گزارشى خيالى و ناصحيح است ، بلكه چون معنى و مفهوم آن حق است اين فيلم يا رمان صادق خواهد بود . زبان حال از اين سنخ است كه راوى جريان با ملاحظه شرايط و حالات مختلف چيزى را استنباط كرده و ابراز مىكند . البته چون فهم شرائط حال و مقتضيات واقعه نياز به فهم و خبرويت كامل دارد ، و كارى استنباطى و اجتهادى است از عهده هر كسى بر نمىآيد . چه بسيار كسانى كه به گمان ناقص خود زبان حالى براى امام عليه السلام نقل مىكنند كه شان والاى امام از آن منزّه است ، و ناقل در اثر ضعف معرفت خود به مقام شامخ امام ، آن حضرت را در حد يك انسان معمولى تنزّل