برود بشريت تا ابد هلاك شده و نجات نخواهند يافت و چراغى براى هدايت نخواهند داشت . از اين رو از دست دادن جان يك يا چند نفر در مقابل حيات معنوى همه بشريت ارزشى ندارد . مطلب سوم : كدامين ضرر ؟ ضرر و هلاكت و از دست دادن ، به چيزى مىگويند كه گتره و بيهوده از دست انسان برود . وقتى انسان چيز با ارزشى را بيهوده از دست بدهد و در مقابلش هيچ بهره و نتيجه‌اى وجود نداشته باشد او ضرر كرده است . اما اگر انسان چيزى را از دست داد ولى در مقابل چيز بهترى به دست آورد ، در هيچ منطقى او را متضرر حساب نمىكنند . مثلًا اگر پول شما بيهوده از دست شما برود و در مقابلش چيزى عائدتان نشود ضرر كرده‌ايد ، اما اگر در ازاى از دست دادن پول به چيز ارزشمند ديگرى برسيده‌ايد هيچ ضررى نكرده‌ايد . همينطور از دست دادن يكى از اعضاى بدن براى محافظت از ساير اعضا ضرر نبوده بلكه جلوگيرى از ضرر است ، و يا حجامت و گرفتن مقدارى از خون سر يا كمر براى حفظ سلامت بدن . از اين رو از دست دادن هر چيزى ضرر نيست بلكه بايد ديد در مقابل از دست دادن آن چيز چه چيزى به دست آمده است . ضرر دنيوى و نفع اخروى وقتى در مقابل از دست دادن يكى از امور دنيوى نفع آخرتى نصيب انسان بشود موضوع ضرر منتفى خواهد شد . مرحوم محقق نراقى در