الف . « كتاب » آيات « قرآن » اول : وَ مَنْ يُشاقِقِ الرَّسُولَ مِنْ بَعْدِ ما تَبَيَّنَ لَهُ الْهُدى وَ يَتَّبِعْ غَيْرَ سَبِيلِ الْمُؤْمِنِينَ نُوَلِّهِ ما تَوَلَّى وَ نُصْلِهِ جَهَنَّمَ وَ ساءَتْ مَصِيراً . « 15 » مىگويند اين آيه متعرض به كسانى است كه از رسول ( ص ) متابعت نمىكنند ، يعنى از اجماع مؤمنين و مسلمين روى برمىگردانند و برطبق اجماع عمل نمىكنند . اما اين آيه هيچ‌گونه دلالتى بر حجيت اجماع ندارد . به قول امام غزالى ، ظاهر آيه اين است كه كسانى كه با رسول ( ص ) مقابله مىكنند و راهى را متابعت مىكنند كه مؤمنين و مسلمين از آن راه نمىروند در روز قيامت به دوزخ مىروند : نُصْلِهِ جَهَنَّمَ وَ ساءَتْ مَصِيراً . اين بيان چه ارتباطى با اجماع دارد ؟ آيه مىفرمايد مخالفت رسول ( ص ) و مشايعت غير رسول و مخالفت با مؤمنين و مسلمين آخرش دوزخ است . اين مطلب كارى با اجماع و ارتباطى با آن ندارد . دوم : وَ كَذلِكَ جَعَلْناكُمْ أُمَّةً وَسَطاً لِتَكُونُوا شُهَداءَ عَلَى النَّاسِ . « 16 » مىگويد : وسط همان عدل است و عدل جز به اجماع صادر نمىشود ، و اين امت امتى است كه به اشتباه نمىرود ، و بنابراين عدول از اين امت هميشه در صوابند . اين آيه هم دلالت ندارد . البته اشكالات اين مطلب زياد است . اين آيه عصمت امت را نمىرساند ، و اگر هم مطلبى را برساند ، عدالت است به‌طور موجبهء جزئيه براى امت و اين امر ربطى با عصمت ندارد ؛ زيرا منافات نيست ميان اينكه شخص عادل باشد و اشتباه هم بكند ، آنكه اشتباه نمىكند معصوم است . پس ، نمىتوان از اين آيه عصمت امت را فهم كرد . سوم : كُنْتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ تَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ لَوْ آمَنَ أَهْلُ الْكِتابِ لَكانَ خَيْراً لَهُمْ مِنْهُمُ الْمُؤْمِنُونَ وَ أَكْثَرُهُمُ الْفاسِقُونَ . « 17 » به اين آيه نيز تمسك جسته‌اند . مىفرمايد : شما خير امت من هستيد . اين امت آمر بالمعروف و ناهى عن المنكر است . بنابراين ، لاجرم اين آيه عصمت امت را مىرساند .

--> ( 15 ) « نساء » ، 115 . ( 16 ) « بقره » ، 143 . ( 17 ) « آل عمران » ، 110 .