باب چهارم دليل عقلى در جزء دوم به تفصيل از ملازمات عقلى بحث شد ، تا صغريات حجيت عقل مشخص گردد ، يعنى قضاياى عقليه‌اى كه توسط آنها به حكم شرعى مىرسيم ، معيّن شود و دليل عقلى كه حجت مىباشد ، بيان گردد . در آنجا ما اين ادله را منحصر در دو قسم اصلى دانستيم : نخست : حكم عقل به حسن و قبح ، كه قسم مستقلات عقلى است ؛ و دوم : حكم عقل به ملازمه ميان حكم شرع و حكمى ديگر ، كه قسم غير مستقلات عقلى است . در آنجا وعده داديم كه در آينده وجه حجيت دليل عقلى را بيان كنيم ، و اينك زمان وفاى به آن عهد فرارسيده است ، اما پيش از بيان وجه حجيت آن ، بايد با روشى تازه به بحث از آن قضاياى عقلى بازگرديم ، تا آراى گوناگون را دربارهء آنها و نيز اين را كه چرا اين ادله منحصر در مواردى هستند كه ما ذكر كرديم ، بيان كنيم . پس مىگوييم : علماى اصولى ما از متقدمين ، ادلهء احكام شرعى را منحصر در چهار دليل معروف مىدانستند ، كه چهارمين آنها دليل عقلى است ، درحالىكه برخى از علماى اهل سنّت برآن چهار دليل ، قياس و مانند آن را ، با اختلاف آرايى كه دارند ، نيز افزودند . از اينجا دانسته مىشود