شمس الدين حافظ

90

غزليات حافظ ( فارسى )

اختلاف متن‌ها : 2 - خ - ق - شب تار است پ - شب تاريك در مصرع اول بيت دوم « شب تار است » بر « شب تاريك » برترى دارد زيرا مبيّن معنى مصرع اول است و در غير اين صورت معنى مصرع اول خالى از ضعف نخواهد بود . 3 - خ - پ - مپرسيد ق - بگوييد در بيت سوم « مپرسيد » بر « بگوييد » مرجّح است . زيرا شاعر مىخواهد بگويد مطلب آن‌قدر واضح است كه نيازى به پرسش ندارد . 7 - خ - پ - باده و مطرب و گل ق - ساقى و مطرب و مى در بيت بالا « باده و مطرب و گل » بر « ساقى و مطرب و مى » مرجّح است از آن نظر كه « ساقى » در محفل عيش غالباً همان « يار » است ، كه مورد آرزو در اين بيت مىباشد . 8 - اين بيت در نسخه « پ » نيامده است . بيت افزون : ق - بازپرسيد ز گيسوى شكن در شكنش * كاين دل غم‌زده سرگشته گرفتار كجاست . اين بيت در دو نسخه خ و پ نيامده است . يادآورى : مصرع دوم بيت هفتم در نسخه‌هاى مورد مقابلهء ما چنين است : عيش بىيار مهيا نشود يار كجاست ؟ چون با مراجعه به برخى از نسخه‌ها و چاپها از جمله يك نسخه خوش خط مورخ 1304 متعلق به آقاى باقر ترقى ديده شد بجاى « مهيا » « مهنّا » يعنى گوارا ضبط شده است بطور مسلم درست و با طرز كار حافظ منطبق است ما نيز مهنّا را براى متن برگزيديم - ( عيش مُهنّا در ادب فارسى مشهور است ) .