شمس الدين حافظ

635

ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )

551 - « گوهر اسرار » صبا تو نُكْهتِ آن زلف مشك‌بو دارى * به يادگار بمانى كه بوى او دارى دلم كه گوهرِ اسرارِ حُسن و عشق در اوست * توان به دستِ تو دادن ، گرش نكو دارى در آن شمايلِ مطبوع هيچ نتوان گفت * جز اين قدَر كه رقيبانِ تندخو دارى نواى بلبلت ، اى گل كجا پسند افتد ؟ * چو گوش هوش به مرغانِ هرزه‌گو دارى به جرعهء تو سرم مست گشت ، نوشت باد * خود از كدام خُم است اينكه در سبو دارى به سركشىّ خود ، اى سروِ جويبار مناز * كه گر به او رسى ، از شرم سر فرودارى دم از ممالك خوبى چو آفتاب زدن * ترا رسد كه غلامانِ ماهرو دارى قباى حُسن‌فروشى ترا برازد و بس * كه همچو گُل همه آيينِ رنگ و بُو دارى ز كُنجِ صومعه حافظ مجوى گوهرِ عشق * قدم برون نِه ، اگر ميل جست‌وجو دارى * توضيحات : معنى بيت ( 1 ) ( اى باد بهارى تو بوى خوش گيسوى يار را به همراه آورده‌اى تا نزد ما ارمغانى از دوست باشى زيرا تو بوى جان‌بخش دوست را همراه دارى ) معنى بيت ( 2 ) ( دلم را كه گنجينه اسرار زيباى محبوب است ، به دست تو مىتوانم بسپارم ، به شرط آنكه از آن خوب نگهدارى كنى ) معنى بيت ( 3 ) ( در مورد روى زيبا و اخلاق خوب تو جاى براى سخن گفتن نمىباشد ، جز آنكه بايد گفت كه نگهبانان كوى تو بداخلاق و تندخو هستند ) معنى بيت ( 4 ) ( اى دل ، اگر گوش خود را به آواز پرندگان ياوه‌سرا بسپارى ، ذوق لطيف تو از بين مىرود ، آن‌وقت آواز بلبلان را خوش نمىدارى ) معنى بيت ( 5 ) ( با يك جرعه از جام شرابت مست شدم ، نوشت باد شرابى كه خوردى ، عجب است اين شراب كه در سبو دارى از كدام خم برداشتى ؟ ) معنى بيت ( 6 ) ( اى سرو جويبار به بلندى خود فخر مكن ، زيرا اگر با آن محبوب برخورد كنى و او را ببينى از شرم سرت پايين مىآيد و تسليم مىشوى ) . * ترجمه : * نتيجه تفأل : 1 - خواجه حافظ در بيت‌هاى 7 و 8 و 9 به ترتيب فرمايد : ( ادعاى فخر و شكوه فرمانروايى در جهان زيبايى شايسته توست ، علاوه بر اينكه خودت زيبا هستى ، چاكران زيباروى هم دارى ) ( تنها لباس زيبايى بر قامت تو شايسته است زيرا مانند گل سراپا آراسته‌اى و رنگ و بوى دلپذيرى دارى ) ( اى حافظ ، در گوشهء دير زاهد ، گوهر عشق الهى يافت نمىشود ، اگر رغبت طلب دارى و معرفت عشق را مىخواهى از صومعه گام بيرون بگذار ) اين ابيات نيت شما را كاملا توضيح مىدهد . 2 - اين نيّت با شرايط زمانى و مكانى مناسبت دارد ، ولى رقيبان سرسختى سر راه شما قرار دارند كه بايد سرعت عمل و دقت خود را افزايش بدهيد ، با استادى ماهر و باتجربه مشورت كنيد تا حتما موفق شويد . 3 - ستاره بخت شما در برج سعد قرار دارد ، موفقيت و كاميابى همگام جناب‌عالى مىباشد و جاى هيچ‌گونه نگران و ناراحتى وجود ندارد . اگر قدرى ناراحت به نظر مىرسيد ، بر اثر ترديد و وسواس جناب‌عالى است كه بايد از آن دست برداريد ولى به شما قول مىدهم كه حتما موفق مىشويد ، بنابراين به سخنان دشمنان و حسودان گوش ندهيد . 4 - آقا يا خانم عزيز ، با توجه به بيت‌هاى اين غزل خصوصيات شما چنين است : مخالف شتابزدگى ، رك‌گو و لجباز و يك‌دنده هستيد كه با كوچك‌ترين غوره‌اى سردى و با كمترين كشمشى گرمى مىكنيد ولى بسيار بامحبت و باگذشت هستيد ، ميل داريد هميشه با خانواده باشيد به شرط آنكه آنها موجب ناراحتى جناب‌عالى نباشند ، گرم مزاجى و بذله‌گويى در خون شماست ولى در عين حال منطقى ، مهربان و شيك‌پوش هستيد .