شمس الدين حافظ
626
ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )
542 - « من بيدل » سبت سلمى بصدغيها فؤادى * و روحى كلّ يوم لى ينادى خدا را بر من بيدل ببخشاى * و واصلنى على رغم الاعادى امن انكرتنى عن عشق سلمى * تز اوّل رو يكى لولى برادى كه همچون مُت بِبوتِنْ دل وَاى رَه * غريق العشق فى بحر الودادى غم اين دل بواتت خورد ناچار * وغرنه وابنى آنچت نشادى نگارا در غم سوداى عشقت * توكّلنا على ربّ العبادى به پىماچان غرامت بِسْپر يمن * غرت يك دى روشتى از امادى دل حافظ شد اندر چين زلفت * بليل مظلم و اللّه هادى * توضيحات : معنى بيت ( 1 ) ( سلمى با دو زلفش دلم را اسير كرد ، حال آنكه روحم هر روز از زلف سلمى به من شكايت مىكند و صدايم مىزند ) معنى بيت ( 2 ) ( براى رضاى خدا بر من عاشق ترحم كن ، اى محبوبم ، به كورى چشم دشمنان مرا به خودت نزديك كن ) معنى بيت ( 3 ) ( اى كسى كه منكر عشق من نسبت به سلمى بودى ، تو از اول بايستى روى يك لولى را ديده باشى - اول بايد با كيفيت عشق آشنا مىشدى ) معنى بيت ( 4 ) ( همچون من قلب تو يكمرتبه غرق عشق در درياى محبت شود تا عشق مرا انكار نكنى ) مت ( من ترا ) ببو تن ( به بودن ) واى ره ( يكباره - يكمرتبه ) معنى بيت ( 5 ) ( ترا ناچار غم اين دل ببايد خورد ، و گرنه خواهى ديد آنچه را كه ديدن آن را نشايد ، شايسته تو نيست ) بواتت ( ببايد ترا ) وابنى ( وابينى ، ببينى ) آنچت ( آنچه ترا ) نشادى ( نشايد ديد ) پىماچان ( حالتى كه صوفيان را متنبه كنند ) معنى بيت ( 6 ) ( اى محبوب زيباروى در غم عشقت به پروردگار غلامان توكل كرديم و وضع حالمان را به خدا سپرديم ) بسپريمن ( بسپاريم ) غرت ، غر ( اگر - ادات شرط - ت - ضمير ) وى روشنى ( بىروشنى - ترك ادب ) تزاما ( از ما ) دى ( ديدى ) شد ( رفت ) . * ترجمه : * نتيجه تفأل : 1 - خواجه در بيتهاى 7 و 8 فرمايد : ( اگر تو از ما حركتى بر خلاف ادب ديدى و تقصير و گناهى يا حركتى خلاف رسم ادب ديدى ما به غرامت ، جانمان را زير پايت مىسپاريم ) ( دل حافظ در چين زلفت گم شد ، در شب تاريك ، خداوند راهنماى گمشدگان است ) خود تفسير كنيد . 2 - دل در گرو عشق يا كارى داريد كه انديشهء شما را مشغول ساخته است ، بهترين راه آنست كه با توكل بر خداى يگانه اقدام كنيد و همين هفته به يكى از مشاهد متبركه برويد و سوره مباركه « الانفال » از آيه 50 تا آخر را بخوانيد كه گشايش است . 3 - دل به دريا بزنيد و اميدتان به خداوند باشد و از تلاش و اراده و قدرت خود بهره بگيريد ، مطمئنا موفق خواهيد شد . 4 - مسافر شما حالش بسيار خوبست و جاى نگرانى نمىباشد ، بيمارتان به زودى شفا مىيابد و مسافرت عملى مىگردد و گمشده پيدا مىشود اما خريدوفروش در اين موقعيت به صلاح نيست . 5 - مسافرت مهمى در پيش داريد و معامله يا شغلى به شما يا همسر يا پدرتان پيشنهاد مىشود كه بسيار سودمند خواهد بود . 6 - با توجّه به بيتهاى اين غزل خصوصيّات شما چنين است : براى خوب زندگى كردن اهميت زيادى قائليد به همين جهت پول و ثروت را در اختيار علاقه و احساس خود قرار مىدهيد و شعار شما اين است كه « بايد به من خوش بگذرد » ، به سبب بزرگى روح ، زيبايى و ملاحتى كه داريد قابل تحسين همگان مىباشيد ، متانت و وقار خانوادگى ، شما را متين و باگذشت بار آورده است ولى كمتر به ديگران كمك مىكنيد و بيشتر به فكر خود هستيد .