499 - « مَه تابان » اى دل گر از آن چاه زَنخدان بدرآيى * هرجا كه روى زود پشيمان بدرآيى هش دار كه گر وسوسهء نفس كنى گوش * آدم‌صفت از روضهء رضوان بدرآيى شايد كه به آبى فلكت دست نگيرد * گر تشنه‌لب از چشمهء حيوان بدرآيى جان مىدهم از حسرت ديدارِ تو چون صبح * باشد كه چو خورشيدِ درخشان بدرآيى تا كى چو صبا بر تو گمارم دمِ همّت * كز غنچه چو گُل خرّم و خندان بدرآيى در تيره‌شبِ هجرِ تو ، جانم به لب آمد * وقت است كه همچون مَهِ تابان بدرآيى بر خاك دَرَت بسته‌ام از ديده دو صد جوى * تا بُو كه تو چون سروِ خرامان بدرآيى حافظ مكن انديشه كه آن يوسفِ مه‌روى * بازآيد و از كلبهء احزان بدرآيى * توضيحات : چاه زنخدان ( چاه ذقن چهره يار ) بدرآيى ( خارج شوى ) پشيمان بدرآيى ( پشيمان مىشوى - خواهى شد ) هش دار ( هوشيار باش - به هوش باش ) وسوسهء نفس ( بدانديشى - تابع هواى نفس ) آدم‌صفت ( مانند حضرت آدم ) روضهء رضوان ( باغ بهشت ) بدرآيى ( رانده مىشوى ) معنى بيت ( 3 ) ( اگر به چشمه حيات رسيدى و سير ننوشيدى چون كفران نعمت كرده‌اى شايسته آنى كه روزگار از آن پس به اندك آبى تو را يارى نكند ) باشد كه ( به اميد آنكه - شايد كه ) معنى بيت ( 5 ) ( آن‌قدر مانند باد بهارى نفس خود را همراه با دعا و توجه باطنى به نگهبانى و حراست تو مىگمارم تا مانند گل از حجاب غنچه تازه‌روى بيرون بيايى ) بو كه ( به اميد اينكه ، شايد ) سرو خرامان ( سرو روان ) انديشه مكن ( نگران مباش ) يوسف مهرو ( يوسف زيبارو - يار ) كلبهء احزان ( خانه غمها ) بدرآيى ( خارج شوى ) . * ترجمه : * نتيجه تفأل : 1 - خواجهء بزرگ در بيتهاى 1 و 2 و آخر فرمايد : ( اى دل اگر از چاه زنخدان جانان خارج شوى و صفاى آنجا را ترك كنى بهر جا داخل شوى پشيمان مىشوى ) ( هوشيار و عاقل باش كه اگر به وسوسهء نفس گوش كنى مانند حضرت آدم از باغ بهشت اخراج خواهى شد ) ( اى حافظ ، نگران مباش كه آن يوسف زيبارو و ماه رخسار بازمىگردد و تو از خانهء غمها مانند حضرت يعقوب بيرون خواهى آمد ) خود تفسير كنيد . 2 - نگران آن مسافر عزيز مباش كه به زودى خبرهاى بسيار خوشايند از او دريافت مىكنيد و كار او به كمال و خوبى پايان يافته است و زمان خوشى و شادى به زودى خواهد رسيد و اگر در فكر كسى يا چيزى هستيد ، بايد كمى صبر و حوصله داشته باشيد و گرفتاريهاى راه آن را تحمل كنى تا شاهد مقصود را در آغوش گيريد ، به زودى كاميابى و پيروزى از آن شما خواهد شد به شرط آنكه دقت ، سرعت عمل و توكل بر خدا همگام شما باشد ، چون هر كارى بايد مقدماتش فراهم گردد . 3 - پدر يا مادر يا همسر شما قصد كارى را دارد و فكر مىكند كه اين كار به نفع خانوادهء شماست و سود فراوان خواهد برد ، درحالىكه طرف مقابل قصد كلاهبردارى و فريب دارد بهتر است هوشيار باشيد و او را از آن كار منصرف كنيد . 4 - جناب‌عالى هميشه سعى داريد كه حالت جوانى خود را حفظ كنيد پس حتما به محيطهاى باز و روستاها و شهرهاى تميز سفر كنيد ، از همسرى خوب و زندگى پررونق مانند گلهاى بهارى پرنشاط ، و از رنگهاى نقره‌اى و نارنجى بهره بگيريد ، در مكانهايى كه غم و اندوه وجود دارد ، توقف طولانى نداشته باشيد كه با روحيهء شما سازگارى ندارد ، هرچه با نشاطتر باشيد عمر بيشترى خواهيد داشت .